"Διανοούμενοι" υπάλληλοι

Άκουσα κάποια ..."διανοούμενη" να μιλάει για την ανωτερότητα του δυτικού πολιτισμού. Θλίψη...

Υστερα τράβηξε το σπαθί απ' το θηκάρι, έβγαλε το σταυρό από το μπαούλο και πρόσθεσε:"...όσα υφιστάμεθα από τους ισλαμιστές (όχι μόνον την τρομοκρατία αλλά την καθημερινή πίεση, τη συμπεριφορά μίσους) δεν οφείλονται στις «επεμβάσεις» της Δύσης στις χώρες της Ανατολής, αλλά στην πολεμοχαρή και φθονερή φύση του ισλάμ"! 

Εκεί που με τελείωσε όμως ήταν πιο κάτω: "Όμως, θα επιμείνω: όπως έλεγε ο Μάρκο Πόλο, «φανατικός μουσουλμάνος είναι αυτός που σου κόβει το κεφάλι, ενώ μετριοπαθής είναι εκείνος που σε κρατάει για να σου κόψουν το κεφάλι»...

Αναρωτιέμαι ποιο είναι το συμπέρασμά της. Ιερός πόλεμος ίσως; Αλλά από την πλευρά του "καλού" πολιτισμού;

Νομίζω ότι άκουσα ότι την έλεγαν Σώτη...

ΓΙΑ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ Β. Ι. ΛΕΝΙΝ «ΥΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΜΠΕΙΡΙΟΚΡΙΤΙΚΙΣΜΟΣ»

ΚΟΜΕΠ 2010 Τεύχος 3   

του Νίκου Παπακωνσταντίνου


ΥΛΗ ΚΑΙ ΝΟΗΣΗ

Το βιβλίο του Λένιν «Υλισμός και εμπειριοκριτικισμός» θα μπορούσε σήμερα, απόλυτα δικαιολογημένα, να έχει ένα κάπως διαφορετικό τίτλο, να λέγεται «Υλισμός και ιδεαλισμός». Και όχι μόνο έτσι, αλλά με την προσθήκη: «Στην εποχή μας».

Τι είναι ιδεαλισμός και τι είναι υλισμός; Πώς μπορεί να γίνει κατανοητή η διαχωριστική γραμμή μεταξύ τους;

Ποια από αυτές τις δυο αφετηριακές θέσεις θα καθορίσει την κατεύθυνση ολόκληρης της σκέψης μας, ανεξάρτητα από το αν σκέπτομαι μεγάλα ή μικρά πράγματα, τις τύχες του κόσμου ή τις τύχες της χώρας μου, τα γονίδια ή τα κουάρκς (quarks), την κβαντομηχανική ή τη θεμελίωση των μαθηματικών, το μυστικό της ανάπτυξης της προσωπικότητας ή το μυστικό της εμφάνισης της ζωής στη γη;

Να λοιπόν ποιο είναι το ερώτημα:

Ποια είναι η σχέση ανάμεσα στη σκέψη μας, τη συνείδηση και την ύλη;

Αυτόν τον κόσμο τον πολύπλοκο, τον μπερδεμένο που ίσως φαίνεται απλός, τον κόσμο που βλέπουμε γύρω μας, που μέσα του ζούμε και δρούμε, κάνουμε τη δουλειά μας, ανεξάρτητα από το αν γράφουμε φιλοσοφικές πραγματείες ή δοκίμια φυσικής, αν φτιάχνουμε από την πέτρα σπίτια και αγάλματα ή λιώνουμε στην υψικάμινο το ατσάλι.

Εδώ είναι το σταυροδρόμι. Μεσαίος δρόμος δεν υπάρχει. Η προσπάθεια παράκαμψης του προβλήματος, όπως κάνει ο αγνωστικισμός, συσκοτίζει το σταυροδρόμι, μπερδεύει τις σαφείς και τις πιο γενικές έννοιες που αποτελούν τον πυρήνα του ζητήματος, οδηγεί αντικειμενικά στον ιδεαλισμό.

Τέτοιες έννοιες είναι η ύλη και η συνείδηση (ο ψυχισμός, το ιδεατό, η βούληση). Δίνοντας τον ορισμό της ύλης ο Λένιν έγραφε:

«Η ύλη είναι φιλοσοφική κατηγορία που χρησιμεύει για να υποδηλώσει την αντικειμενική πραγματικότητα, που έχει δοθεί στον άνθρωπο απ’ τα αισθήματά του και που αντιγράφεται, φωτογραφίζεται, αντανακλάται απ’ τα αισθήματά μας, ενώ υπάρχει ανεξάρτητα απ’ αυτά»1.
Ολο το άπειρο σύνολο των πραγμάτων, γεγονότων, διαδικασιών που υπάρχουν στη φύση και στην ιστορία, αποκαλείται στη φιλοσοφία αντικειμενική

Για τα όσα έγιναν στη Λέσβο- Ανακοίνωση του ΠΕΚ

Επειδή πολύς λόγος γίνεται για το συμβάν της Λέσβου, και επειδή καλό έίναι να μαθαίνουμε την πραγματικότητα από πρώτο χέρι και όχι από μεταφράσεις της πραγματικότητας, παραθέτουμε την ανακοίνωση του Εργατικού Κέντρου Λέσβου.

Η πληροφόρηση που έχουμε λέει ότι τα γεγονότα έχουν ακριβώς όπως τα περιγράφει η ανακοίνωση.

Είναι πράγματι λίγο παράξενο να καταλαμβάνεται χώρος του Εργ. Κέντρου από δήθεν "αλληλέγγυους", "αγνοώντας πλήρως τη διοίκηση του Εργατικού κέντρου", όπως λέει η ανακοίνωση, τη στιγμή που το Εργατικό κέντρο και οι δυνάμεις του ΠΑΜΕ έδειχναν τόσον καιρό την αλληλεγγύη τους με κάθε τρόπο στους πρόσφυγες.

Η αντιΚΚΕ φαντασία είναι τελικά αστείρευτη...

Ανακοίνωση


Το κτίριο όπου στεγαζόταν παλιά το Παλλεσβιακό Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο παρέμεινε υποχρεωτικά κλειστό για κάποια χρόνια, εξαιτίας σοβαρών φθορών που είχε υποστεί λόγω παλαιότητας.

Προκειμένου το κτίριο αυτό να ξαναπάρει ζωή, τα μέλη των σωματείων που ανήκουν στη δύναμη του Εργατικού Κέντρου, αποφάσισαν με δική τους πρωτοβουλία να το επισκευάσουν και να το κάνουν λειτουργικό, προσφέροντας το μεράκι και την προσωπική τους εργασία.

Από τότε, το κτίριο αυτό αξιοποιήθηκε για να στεγάσει πολύμορφες πολιτιστικές και άλλες εκδηλώσεις, για τις συνελεύσεις εργατικών σωματείων, γυναικείων και πολιτιστικών συλλόγων, για τη διενέργεια επιστημονικών ημερίδων, διαλέξεων και συνδικαλιστικών μαθημάτων. Λειτουργούσε επίσης ως κέντρο όπου σχεδιαζόταν η αλληλεγγύη προς τους δοκιμαζόμενους πρόσφυγες και μετανάστες, όπως επίσης και η ποικιλόμορφη βοήθεια προς εργαζόμενους και άνεργους, τόσο για τους ίδιους όσο και για τις οικογένειες και τα παιδιά τους.

Ήταν το κέντρο όπου σχεδιαζόταν η ανάπτυξη της πάλης απέναντι στην αυθαιρεσία των εργοδοτών με στόχο τη διεκδίκηση μιας καλύτερης ζωής.

Αυτό το κτίριο επέλεξε να καταλάβει η αυτοαποκαλούμενη «ομάδα αλληλέγγυων». Ένα κτίριο που δεν έχει ρεύμα, αλλά λειτουργεί στοιχειωδώς με γεννήτρια που πρέπει να εφοδιάζεται με βενζίνη, δεν έχει θέρμανση, ούτε χώρους για να πλυθούν άνθρωποι, ενώ μόλις που λειτουργούν οι τουαλέτες στον ένα όροφο, με λίγα λόγια, είναι ένα κτίριο που βρίσκεται πολύ πίσω από τις διεκδικήσεις του κινήματος για αξιοπρεπή και ανθρώπινη φιλοξενία και διαβίωση των μεταναστών.
Στην παραπάνω ενέργεια προχώρησαν οι «αλληλέγγυοι» χωρίς να συζητήσουν, αλλά αντίθετα αγνοώντας πλήρως τη Διοίκηση του Εργατικού Κέντρου.
Όλες τις τελευταίες μέρες, μέλη και συνδικαλιστές των σωματείων του Εργατικού Κέντρου επισκέπτονταν καθημερινά τους πρόσφυγες που κατέλυαν στο χώρο, προσφέροντάς τους τρόφιμα και είδη πρώτης ανάγκης.

Έτσι διαπιστώθηκε κιόλας ότι στο χώρο λειτουργούσε ένας ιδιότυπος ρατσισμός από όσους πρωτοστατούσαν στην κατάληψη, αποκλείοντας από το χώρο Ιρανούς και Αφγανούς, επιτρέποντας την παραμονή μόνο σε Σύριους. Κατά τη γνώμη μας μια τέτοια στάση δε διαφέρει καθόλου από τις φασιστικές αντιλήψεις της Χρυσής Αυγής που δήθεν παρέχει βοήθεια μόνο σε ομοεθνείς. Κάτι τέτοιο είναι μακριά από κάθε έννοια αλληλεγγύης. Διαπιστώθηκαν επίσης και σημαντικές ζημιές σε τζάμια και σωληνώσεις ενώ οι συνθήκες υγιεινής ήταν ιδιαιτέρα άσχημες.

Η Διοίκηση του Εργατικού Κέντρου αποφάσισε να αναλάβει η ίδια την ευθύνη του κτιρίου του παλιού Εργατικού Κέντρου, προσπαθώντας να εξασφαλίσει κατά το δυνατό τους καλύτερους όρους διαμονής των μεταναστών που θα ήθελαν να βρουν εκεί κατάλυμα. Αυτό όμως δεν επετράπη από τους «αλληλέγγυους», οι οποίοι έσπειραν τον πανικό στους πρόσφυγες που βρίσκονταν στο χώρο, καλώντας τους να εγκαταλείψουν το κτίριο. Πετροβόλησαν το κτίριο σπάζοντας περιμετρικά τα τζάμια, τρομοκρατώντας όσους πρόσφυγες είχαν απομείνει και αποκλείοντας ταυτόχρονα μέσα σ’ αυτό μέλη των σωματείων, γυναίκες και συνταξιούχους που είχαν βρεθεί εκεί για να εκφράσουν την αλληλεγγύη στους πρόσφυγες. Έκαναν έτσι πλέον ξεκάθαρο, ποιοί τελικά ήθελαν πραγματικά να βοηθήσουν και ποιοι παίζουν πολιτικά παιχνίδια στην πλάτη του δράματος των μεταναστών.

Ρόλο πρωταίτιου στα γεγονότα αυτά έπαιξαν μέλη του αναρχικού χώρου της Μυτιλήνης, επώνυμοι του χώρου της ΑΝΤΑΡΣΥΑ και της Εργατικής Λέσχης. Όλους αυτούς τους παραδίδουμε στη χλεύη των προοδευτικών ανθρώπων του νησιού.

Κόντρα στις προσπάθειές τους αυτές να προβοκάρουν τη δράση αλληλεγγύης που αναπτύσσει το Παλλεσβιακό Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο, δηλώνουμε προς κάθε κατεύθυνση ότι θα συνεχίσουμε σταθερά και με συνέπεια την οργάνωση της πολύμορφης εργατικής αλληλεγγύης σε όλους ανεξαιρέτως τους πρόσφυγες και μετανάστες στη Λέσβο, όπου κι αν βρίσκονται, από κοινού με την οργάνωση της πάλης των εργαζομένων και των λαϊκών στρωμάτων ενάντια στην αντιλαϊκή επίθεση που ξεδιπλώνεται άγρια σε βάρος τους από κυβέρνηση, Ευρωπαϊκή Ένωση και κεφάλαιο.

ΜΥΤΙΛΗΝΗ 11/11/2015
Η ΔΙΟΙΚΗΣΗ

Όταν οι φασίστες της ΧΑ αποκαλύπτονται …και ψηφίζουν και με τα δύο χέρια τα μνημόνια διαρκείας της ΕΕ

902




Το ναζιστικό μόρφωμα της Χρυσής Αυγής εμφανίζεται σαν «αντισυστημικό» και «αντιμνημονιακό» για να ψαρεύει σε θολά νερά.

Η πραγματικότητα βέβαια είναι ότι η Χρυσή Αυγή είναι οπλισμένο όργανο του εκμεταλλευτικού συστήματος, του κεφαλαίου και των ενώσεών του και δεν μπορεί να παριστάνει ταυτόχρονα και τον αντίπαλό τους. Γι' αυτό και αποκαλύπτεται με κάθε ευκαιρία. Στις 28-10-2015, στην Ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου οι χρυσαυγίτες υπερψήφισαν την έκθεση σχετικά με την «υλοποίηση των προτεραιοτήτων για το 2015 του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου».

Οι εμφανιζόμενοι ως «αντιμνημονιακοί» χρυσαυγίτες ψήφισαν, με χέρια και με πόδια, υπέρ των μνημονίων διαρκείας για όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ, που επιβάλλει το «Ευρωπαϊκό Εξάμηνο». Η εν λόγω έκθεση χειροκροτεί την αντιλαϊκή στρατηγική ΕΕ και αστικών κυβερνήσεων και απαιτεί την αυστηρή επιτήρηση και εφαρμογή των Συστάσεων Ανά Χώρα (ΣΑΧ) της Επιτροπής για το 2015, δίνοντας τις κατευθύνσεις για το τσάκισμα των εργατικών - λαϊκών δικαιωμάτων.

Συγκεκριμένα: «Επικροτεί το γεγονός ότι η Επιτροπή εστιάζει στις τέσσερις κύριες προτεραιότητες για την οικονομική ανάπτυξη: Τόνωση των επενδύσεων, υλοποίηση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων στις αγορές προϊόντων, υπηρεσιών και εργασίας, δημοσιονομική ευθύνη (…) στο πλαίσιο της επίτευξης των στόχων που καθορίζονται στη στρατηγική "Ευρώπη 2020" και του γενικού στόχου της ενίσχυσης της παγκόσμιας ανταγωνιστικότητας της ΕΕ», «επαναλαμβάνει ότι είναι αναγκαία η συντονισμένη πολιτική εντός της Ένωσης και υπογραμμίζει τη σημασία της εφαρμογής των Συστάσεων Ανά Χώρα, προκειμένου να εξασφαλίζεται η συνεπής και δίκαιη εφαρμογή του πλαισίου οικονομικής διακυβέρνησης σε όλα τα κράτη-μέλη, υπογραμμίζει ότι η ανεπαρκής υλοποίηση των ΣΑΧ σε ορισμένα κράτη-μέλη αποτελεί μείζον εμπόδιο για τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος ευνοϊκού για την ανάπτυξη και τις επενδύσεις (…), υπογραμμίζει την ανάγκη να βελτιωθεί το επιχειρηματικό περιβάλλον της ΕΕ καθώς και να ενισχυθούν τα επίπεδα παραγωγικότητας (…), ζητεί, ως εκ τούτου, την ανάπτυξη της κεφαλαιαγοράς, την εξάλειψη των διοικητικών εμποδίων».

Να, λοιπόν, τι σημαίνουν τα φληναφήματα των φασιστών περί «εθνικής πρωτογενούς παραγωγής», «αυτάρκειας» κ.λπ. Σημαίνουν υλοποίηση των μνημονίων διαρκείας της ΕΕ, πιστή τήρηση της αντιλαϊκής στρατηγικής της για να ανακάμψει η κερδοφορία των μονοπωλιακών ομίλων. Όσο για τα εργατικά δικαιώματα, η ΧΑ συντάσσεται με τις συστάσεις της έκθεσης που ζητάνε: «Οι αυξήσεις των μισθών θα πρέπει να προσαρμοστούν καλύτερα στις αλλαγές της παραγωγικότητας (…) οι εργασιακές μεταρρυθμίσεις θα πρέπει να εξασφαλίσουν την απαιτούμενη ισορροπία μεταξύ ευελιξίας και ασφάλειας τόσο για τους εργαζόμενους όσο και για τους εργοδότες ούτως ώστε να αυξηθούν η παραγωγικότητα και η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας μας».

Δηλαδή, απαλλαγή των εργοδοτών από τις εργοδοτικές ασφαλιστικές εισφορές, γενίκευση των ελαστικών μορφών εργασίας, σύνδεση μισθών - παραγωγικότητας, με δυο λόγια, ακόμη πιο άγρια εκμετάλλευση της εργατικής τάξης. Δεν θα περίμενε κανείς τίποτε άλλο από αυτούς που φτιάχνουν δουλεμπορικά γραφεία για να εφοδιάζουν με πάμφθηνο εργατικό δυναμικό τους εργοδότες.

Η ανάγκη να στηριχθούν οι επιδιώξεις της πλουτοκρατίας, ο καπιταλιστικός δρόμος ανάπτυξης για την ανάκαμψη του κεφαλαίου, θα αποκαλύπτει όλο και περισσότερο το πραγματικό αποκρουστικό πρόσωπο της φασιστικής συμμορίας των χρυσαυγιτών, που χρειάζεται την πιο αποφασιστική καταδίκη των εργαζομένων

Tα πρώτα βήματα του ΚΚΕ

Για τα πρώτα βήματα στον Πειραιά


«Στον πόλεμο του 1912 στο Π. Ναυτικό ο Τάσος Πιτσάς, ένας επαναστατικός τύπος, πτώμα από τη φθίση, μαζί με το Θανάση Γκέλο, ιδρύσανε, ναύτες ακόμα, μαζί με άλλους ναύτες τη πρώτη ομαδούλα στον Πειραιά με τον τίτλο "Σοσιαλιστική Νεολαία". Η ομάδα αυτή - που είχε αρχές αναρχο-σοσιαλδημοκρατικές - διαλύθηκε, αφού έβγαλε ένα θεατρικό έργο γραμμένο από τον Πιτσά με τον τίτλο "Για το ψωμί" που έδειχνε πώς ένας ιδιοχτήτης ατίμαζε εκβιάζοντας την αδελφή ενός εφέδρου (...) Μετά τη διάλυση της ομάδας Πιτσά - Γκέλου, ιδρύθηκε το "Σοσιαλιστικό Κέντρο του Πειραιά". Ιδρυτές του ήτανε μερικοί τσιγαράδες, τσαγκαράδες και μηχανουργοί. Το Κέντρο αυτό συνεργαζότανε με το Σοσιαλιστικό Κέντρο του Γιαννιού, που βρισκόταν στο Ιστορικό Πατάρι, στον Κήπο του Κλαυθμώνα. Είχε 20-30 μέλη και έβγαζε μαζί με το Κέντρο της Αθήνας την εφημερίδα "Σοσιαλισμός", που την έγραφε ο Γιαννιός.

Η εφημερίδα αυτή βγήκε 2-3 φορές και σταμάτησε γιατί τότε διαγράφτηκε ο Γιαννιός, που την έγραφε. Το Κέντρο του Πειραιά έκανε διαλέξεις και συνδικαλιστική δουλειά στα Σωματεία Τσιγαράδων, Τσαγκαράδων και Μηχανουργών, αλλά ανοργάνωτα.

Στα 1914 - στις 14 του Απρίλη - (παληό ημερολόγιο) με πρωτοβουλία του Κέντρου του Πειραιά και της Σοσιαλιστικής Νεολαίας της Αθήνας ιδρύθηκε στον Πειραιά η Σοσιαλιστική Νεολαία με τον τίτλο "Σοσιαλιστικός Ομιλος Ελληνικής Νεολαίας Πειραιώς". Την ίδρυσαν 14 νέοι εργάτες τσιγαράδες, τσαγκαράδες, μηχανουργοί και ηλεκτρολόγοι. Πριν αρχίσει η ιδρυτική συνεδρίαση, που έγινε στο σχολείο του Βρυώνη, ήρθαν οι τότε χαφιέδες, χωροφύλακες με το διευθυντή της Καταδιώξεως Δροσόπουλο για να την διαλύσουν. Αναγκάστηκαν όμως να φύγουν μπροστά στην αποφασιστική στάση όλων (...) την άλλη Κυριακή που πήγαμε για συνεδρίαση στο ίδιο σχολείο το βρήκαμε κλειστό (....) κάναμε τη συνεδρίασή μας στα βράχια της Πειραϊκής.

Η Νεολαία άρχισε μια προπαγανδιστική δουλειά με διαλέξεις και κυριακάτικες εκδρομές στο Πέραμα, Δαφνί, Ρέντη. Σ' αυτές έπαιρναν μέρος 100-150 άτομα κάθε φορά (...)

Σε λίγο το Σοσιαλιστικό Κέντρο του Πειραιά διαλύθηκε γιατί διαφωνούσε στη σύγκληση του Συνεδρίου που επρόκειτο να γίνει το 1915 με σκοπό τη δημιουργία Κόμματος. Είχαμε την αντίληψη πως δεν είμαστε ακόμα ώριμοι για Κόμμα, πως έπρεπε να ...μορφωθούμε πρώτα (...) Η Νεολαία διαφώνησε τότε με το Κέντρο και εντάχθηκε με τη γνωστή "Φεντερασιόν" της Θεσσαλονίκης που ήταν υπέρ της άμεσης δημιουργίας Κόμματος. Η επιστράτευση του 1915 όμως εματαίωσε όλες τις προσπάθειες.

(...) Στο 1918, που έγινε το ιδρυτικό συνέδριο του Κόμματος όλα τα παληά μέλη της Νεολαίας ήταν στρατιώτες. Το Κόμμα που δημιουργήθηκε ήταν βέβαια σοσιαλδημοκρατικό, μέσα στην καθημερινή δράση του όμως και με την καθοδήγηση της Κομμουνιστικής Διεθνούς ξεκαθαρίστηκε από τα σάπια στοιχεία και τις σοσιαλδημοκρατικές αντιλήψεις και έγινε το σημερινό Κομμουνιστικό Κόμμα της Ελλάδος που παλεύει ακούραστα για το ξεσκλάβωμα της τάξης μας».

(Μαρτυρία του Ανδρέα Αλιζιγάκη στον «Ριζοσπάστη» στις 22/10/1933).

Για τις οικονομικές κρίσεις του καπιταλισμού

Η οικονομική κρίση στις καπιταλιστικές οικονομίες αναπαράγει συνεχώς τις συζητήσεις στα αστικά επιτελεία, για το χαρακτήρα της, την αιτία της, την αντιμετώπισή της, τις μορφές διαχείρισής της. Με ένα και μοναδικό στόχο: οι συνέπειες της για το κεφάλαιο να είναι όσο γίνεται λιγότερο οδυνηρές. Αλλωστε, κρίση σημαίνει και καταστροφή παραγωγικών δυνάμεων, επομένως και ενός τμήματος του κεφαλαίου. Το τελευταίο είναι υπερτιμημένο και με την αγυρτεία του παρασιτισμού και της κερδοσκοπίας, και μέσω του απαραίτητου στον καπιταλισμό μηχανισμού των Χρηματιστηρίων, και πρέπει να επανέλθει στην πραγματική του αξία. Αυτό θα το κάνει η κρίση. Ταυτόχρονα όμως η κρίση καταστρέφει τις μικρότερες καπιταλιστικές επιχειρήσεις,

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟ

ΚΟΜΕΠ

Τεύχος: 2003 Τεύχος 5 του Θανάση Παπαρήγα
ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ

Οπως δείχνει ο τίτλος μας και όπως θα καταλάβει -ευχερώς, υποθέτουμε- ο αναγνώστης, το κείμενο που ακολουθεί δεν είναι κείμενο ιδιαιτέρων αξιώσεων. Δεν είναι, πολύ περισσότερο, «Ευρωπαϊκή Ιστορία». Το μεγαλύτερο κατόρθωμά του, για το οποίο θα θεωρούσε τον εαυτό του υπερήφανο, θα ήταν αν κατόρθωνε να παρουσιάσει μερικές μικρές (και, οπωσδήποτε, ανεπαρκείς) πτυχές ενός φαινομένου με ιδιαίτερο ενδιαφέρον και μακροπρόθεσμες συνέπειες: Της διαδικασίας εμφάνισης και εξέλιξης του καπιταλιστικού συστήματος στην Ευρωπαϊκή ήπειρο.

Πριν από κάθε άλλη ανάπτυξη του θέματός μας, νομίζουμε ότι επιβάλλεται η διευκρίνιση μερικών καίριων όρων.

α) Με τον όρο Ευρώπη, εννοούμε την γεωγραφική εκείνη περιοχή που εκτείνεται μεταξύ των παρακάτω συμβατικών ορίων:

- Δυτικά, Ατλαντικός Ωκεανός

- Ανατολικά, η οροσειρά των Ουραλίων

- Βόρεια, ο Βόρειος Πόλος

- Νότια, η Μεσόγειος και τα νησιά της.

β) Με τον όρο Καπιταλισμός, εννοούμε ένα ιστορικό κοινωνικοοικονομικό σχηματισμό του οποίου τα βασικά χαρακτηριστικά είναι:

- Γενικευμένη και συστηματική λειτουργία και κυριαρχία των εμπορευματονομισματικών σχέσεων

- Πολιτική και