Λιτότητα ίσον αδιέξοδο

Εθνος

ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΕΛΑΣΤΙΚ

Γερό σοκ υπέστη η κυβέρνηση Παπανδρέου από τη νέα υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας. Καμιά επιστημονική αξία δεν έχει η υποβάθμιση αυτή. Σηματοδοτεί όμως την παταγώδη αποτυχία της κυβερνητικής πολιτικής στα μάτια ακριβώς εκείνων από τους οποίους περιμένει τη σωτηρία της η κυβέρνηση - των ισχυρών κύκλων του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Η υποβάθμιση σημαίνει ότι οι περιβόητες «αγορές» δεν προτίθενται να δανείσουν την ελληνική κυβέρνηση στο ορατό μέλλον με λογικό ή έστω υποφερτό επιτόκιο. Αυτό πρακτικά σημαίνει πως ούτε φέτος ούτε του χρόνου μπορεί η κυβέρνηση να δανειστεί από τις αγορές, όσες διαβεβαιώσεις περί του αντιθέτου και αν δίνουν κάθε λίγο τόσο ο πρωθυπουργός όσο και ο υπουργός Οικονομικών.

Νέο Μνημόνιο το 2012 συνεπάγεται αυτή η εξέλιξη, καθώς ο Γ. Παπανδρέου θα στραφεί και πάλι του χρόνου στον μηχανισμό του ΔΝΤ και της ΕΕ για να πάρει καινούργιο δάνειο ώστε να βγάλει την επόμενη χρονιά. Νέα, ακόμη σκληρότερα μέτρα λιτότητας θα συνοδεύσουν το νέο δάνειο, ύψους δεκάδων δισεκατομμυρίων ευρώ. Υποτίθεται ότι το Μνημόνιο πέρυσι θα μας έσωζε μια για πάντα, αλλά στην πράξη η κυβέρνηση μόλις και μετά βίας θα βγάλει με τα λεφτά του το 2011!
Φταίει η πολιτική του Μνημονίου που απαιτεί η ΕΕ και υλοποιεί η κυβέρνηση συμφωνώντας μαζί της. Η ανελέητη λιτότητα. Μέχρι και το συντηρητικό βρετανικό περιοδικό «Εκόνομιστ», το οικονομικό περιοδικό με τη μεγαλύτερη επιρροή παγκοσμίως, εκφράζει την πλήρη διαφωνία του με την πολιτική αυτή. «Η κατάσταση της Ελλάδας, της Ιρλανδίας και της Πορτογαλίας χειροτερεύει και οι ηγέτες της Ευρώπης φέρουν πολλή ευθύνη» γράφει σε κύριο άρθρο του χθεσινού τεύχους του.
«Με την επιμονή της ΕΕ», εξηγεί το περιοδικό, «η προτεραιότητα των περιφερειακών κρατών είναι να μειώσουν τα ελλείμματα των προϋπολογισμών τους ανεξάρτητα από τις συνέπειες στην ανάπτυξη. Καθώς όμως η λιτότητα τραβάει προς τα κάτω την παραγωγή, τα τεράστια χρέη τους -τα οποία αναμένεται να κορυφωθούν στο 160% του ΑΕΠ για την Ελλάδα, στο 125% για την Ιρλανδία και στο 100% για την Πορτογαλία- φαίνονται ακόμη πιο ανεπίδεκτα αποπληρωμής, έτσι οι αποδόσεις των ομολόγων παραμένουν υψηλές. Το αποτέλεσμα είναι ένα σπιράλ προς τα κάτω».
Το πάθημα της Ιρλανδίας θα έπρεπε να είχε διδάξει κάτι την κυβέρνηση. «Η Ιρλανδία προσφέρει ένα θαυμάσιο μάθημα δημοσιονομικής υπευθυνότητας» έγραφε το καλοκαίρι του 2009 ο Αλαν Ρέινολντς του υπερσυντηρητικού αμερικανικού ινστιτούτου Κάτων, ισχυριζόμενος ότι μετά το δραστικό πρόγραμμα λιτότητας που είχε επιβάλει η κακήν - κακώς εκδιωχθείσα κυβέρνηση Κάουεν, η Ιρλανδία δεν είχε κανένα πρόβλημα χρεοκοπίας πλέον και την περίμενε ταχύτατη οικονομική ανάπτυξη.
Εγιναν ακριβώς τα αντίθετα. Η ιρλανδική οικονομία κατέρρευσε, τα επιτόκια δανεισμού της χώρας υπερδιπλασιάστηκαν και αυτή την εβδομάδα ξεπέρασαν το 10%, ενώ η χώρα υποχρεώθηκε να μπει υπό καθεστώς Μνημονίου για να μη χρεοκοπήσει αμέσως! Και να πει κανείς ότι γλίτωσε τουλάχιστον τη χρεοκοπία; Κάθε άλλο. Γενικεύεται διεθνώς η άποψη ότι η Ιρλανδία, μαζί με την Ελλάδα, αποκλείεται τελικά να γλιτώσουν τη χρεοκοπία. «Οι χώρες της περιφέρειας της ευρωζώνης είναι χρεοκοπημένες. Παραδεχτείτε το - Ελλάδα, Ιρλανδία και Πορτογαλία πρέπει να αναδιαρθρώσουν το χρέος τους τώρα» τόνιζε στους τίτλους του κύριου άρθρου του ο «Εκόνομιστ», διαφημίζοντάς το και στο εξώφυλλό του.
«Πρώτα οι θέσεις εργασίας, αργότερα τα ελλείμματα ήταν και είναι η σωστή στρατηγική» έγραφε σε άρθρο του στους «Τάιμς της Νέας Υόρκης» και ο νομπελίστας οικονομολόγος Πολ Κρούγκμαν, τον οποίον παρουσίαζε ως σύμβουλο ο Γ. Παπανδρέου, αλλά δεν εφάρμοζε καμία απολύτως από τις υποδείξεις του, με αποτέλεσμα ο Αμερικανός οικονομολόγος να... διαρρεύσει από σύμβουλος. «Δυστυχώς όμως αυτή η στρατηγική έχει εγκαταλειφθεί εξαιτίας κινδύνων - φαντασμάτων και αυταπατητικών ελπίδων» προσθέτει με πίκρα.
Μόνο ο Γ. Παπανδρέου υποκρίνεται ότι δεν καταλαβαίνει την κρισιμότητα της κατάστασης και δηλώνει ότι θα τα καταφέρει. Λογικό είναι να θέλει να συγκαλύψει τις συνέπειες των πολιτικών του επιλογών. Ο λαός όμως που υφίσταται τις συνέπειες της πολιτικής του αδυνατεί πλέον να τον πιστέψει.

Ρευστοποιήστε τα πάντα για ακόμη πιο βαθιά ύφεση

youpayyourcrisis

ΤΟ ΒΗΜΑ/ The New York Times 

του Paul Krugman

«Ρευστοποιήστε την εργασία, ρευστοποιήστε τις μετοχές, ρευστοποιήστε τους αγρότες, ρευστοποιήστε την ακίνητη περιουσία». Αυτή ήταν, σύμφωνα με τον πρόεδρο Χέρμπερτ Χούβερ, η συμβουλή που του έδωσε ο υπουργός Οικονομικών Άντριου Μελόν, καθώς η Αμερική βούλιαζε στην Μεγάλη Ύφεση. 

Για να είμαστε δίκαιοι, βέβαια, παραμένει αμφίβολο αν ο Μελόν είπε ακριβώς αυτά τα λόγια: διαθέτουμε μόνο την εκδοχή Χούβερ, που γράφτηκε πολλά χρόνια αργότερα. Ένα όμως είναι βέβαιο: ο «ρευστοποιητισμός» τύπου Μελόν αποτελεί πλέον το επίσημο δόγμα του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος.

Προ δυο εβδομάδων, οι Ρεπουμπλικάνοι που εργάζονται στην Οικονομική Επιτροπή του Κογκρέσου δημοσίευσαν μια αναφορά με τίτλο «Λιγότερα Έξοδα, Λιγότερο Χρέος, Οικονομική Ανάπτυξη», όπου επιχειρηματολογούν υπέρ της περαιτέρω «σφαγής» στις κυβερνητικές δαπάνες και των απολύσεων, παρά την βαθιά ύφεση, υποστηρίζοντας ότι έτσι θα δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας. Εν μέρει, επικαλέστηκαν την…καλή νεράιδα της επιχειρηματικής εμπιστοσύνης- την άποψη ότι η μείωση στις κρατικές δαπάνες θα οδηγήσει σε αύξηση της επιχειρηματικής και καταναλωτικής εμπιστοσύνης, και άρα σε οικονομική επέκταση. Όμως ο βασικός πυλώνας του επιχειρήματος ήταν γνήσιος Μελόν.

Ιδού πως εξηγεί η έκθεση το πώς οι απολύσεις θα δημιουργήσουν δουλειές: «Ένα μικρότερο κυβερνητικό εργατικό δυναμικό θα αυξήσει την διαθέσιμη προσφορά μορφωμένων και επιδέξιων εργαζομένων για τις ιδιωτικές επιχειρήσεις, μειώνοντας έτσι το εργατικό κόστος». Αφήνοντας κατά μέρος τους ευφημισμούς, αυτό που λένε είναι πως αυξάνοντας την ανεργία, ιδιαίτερα μεταξύ των «μορφωμένων, επιδέξιων εργαζομένων»- αν αναρωτιέστε, αναφέρεται κυρίως στους δασκάλους – μπορούμε να οδηγήσουμε σε περαιτέρω μείωση των μισθών, ενθαρρύνοντας έτσι τις προσλήψεις.

Προκύπτει αμέσως λογικό πρόβλημα: οι Ρεπουμπλικάνοι λένε ότι καταστρέφοντας θέσεις εργασίας μειώνεις τους μισθούς και αυτό δημιουργεί νέες θέσεις. Όμως αυτές οι νέες δουλειές που θα δημιουργηθούν δεν θα οδηγήσουν σε υψηλότερους μισθούς, που θα οδηγήσουν σε νέες απολύσεις, που θα οδηγήσουν… Τις ασπιρίνες μου!

Πέραν τούτου, γιατί οι χαμηλότεροι μισθοί θα οδηγήσουν σε αύξηση της απασχόλησης; Και εδώ υπάρχει πρόβλημα: επειδή οι εργαζόμενοι σε κάθε επιχείρηση ίσως μπορέσουν να σώσουν τις δουλειές τους αποδεχόμενοι περικοπή μισθών, πολλοί πιστεύουν πως είναι δυνατόν να αυξηθεί η συνολική απασχόληση, εάν κόψουμε όλους τους μισθούς. Όμως οι περικοπές μισθών στην General Motors, ας πούμε, συνέβαλαν στην διάσωση κάποιων θέσεων εργασίας επειδή έκαναν την GM πιο ανταγωνιστική σε σχέση με άλλες επιχειρήσεις, το μισθολογικό κόστος των οποίων δεν μειώθηκε. Αν κοπούν όλοι οι μισθοί ταυτόχρονα, δεν προκύπτει συγκριτικό πλεονέκτημα για κανέναν.

Στην πράξη, οι «οριζόντιες» περικοπές δαπανών σχεδόν πάντα μειώνουν, αντί να αυξάνουν την απασχόληση. Γιατί; Διότι ενώ τα έσοδα θα μειωθούν, δεν θα συμβεί το ίδιο με τα χρέη όχι – οπότε μια γενική μείωση στους μισθούς θα επιβαρύνει το φορτίο του χρέους, που είναι το κύριο εμπόδιο για την ανάκαμψη. Κοντολογίς, ο «Μελονισμός» είναι εξίσου λανθασμένος σήμερα, όσο ήταν και πριν ογδόντα χρόνια.

Ο «ρευστοποιητισμός», βέβαια, δεν είναι το μόνο επιχείρημα που προωθούν οι Ρεπουμπλικάνοι. Επικαλούνται όπως είδαμε και την «νεράιδα της εμπιστοσύνης» - το δόγμα που αποκαλείται «επεκτατική λιτότητα» (“expansionary austerity”). Τελευταία ωστόσο, το δόγμα αυτό παραπατάει: ενώ πριν ένα χρόνο οι συντηρητικοί πανηγύριζαν για στατιστικές μελέτες που υποτίθεται πως απεδείκνυαν του λόγου το αληθές με συγκεκριμένα παραδείγματα, έκτοτε το δόγμα αυτό έχει απομυθοποιηθεί από προσεκτικούς ερευνητές, ιδίως στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Μην ξεχνάμε άλλωστε πως και στην Βρετανία, όπου η νέα κυβέρνηση εφήρμοσε τυφλά το δόγμα της «επεκτατικής λιτότητας», η οικονομία έχει «παγώσει» και η επιχειρηματική εμπιστοσύνη βρίσκεται στα χαμηλότερα επίπεδα της διετίας. 

Ποιος ασχολείται όμως με τα διδάγματα της ιστορίας, αλλά και με τα γεγονότα πέραν του Ατλαντικού; Οι Ρεπουμπλικάνοι είναι οριστικά αφοσιωμένοι στο δόγμα που λέει πως πρέπει να καταστρέψουμε την απασχόληση για να την σώσουμε. Και οι Δημοκρατικοί αντιστέκονται ελάχιστα: ειδικά ο Λευκός Οίκος έχει πρακτικά παραδοθεί στον πόλεμο των ιδεών, αφού ούτε καν προσπαθεί να αντιταχθεί στις περικοπές δαπανών εν μέσω υψηλής ανεργίας.

Αυτή είναι η κατάσταση του πολιτικού διάλογου στην μεγαλύτερη χώρα του κόσμου: το ένα κόμμα έχει υιοθετήσει πλήρως οικονομικά λάθη ογδόντα χρόνων, ενώ το άλλο έχει χάσει κάθε διάθεση για μάχη. Και οι αμερικανικές οικογένειες θα πληρώσουν την «λυπητερή».

Ποιος θα πληρώσει το βαρκάρη;

Γιωργος Σαρρής

Ειναι γνωστή η τακτική προπαγάνδας που κρύβει τα μεγάλα ψέμματα πίσω από τις μικρές αλήθειες.
Στρατιές αναλυτών παρελαύνουν μπροστά μας καθημερινά λέγοντας μας αυτα που βλέπουν όλοι για να καταλήξουν όμως σε διαφορετικά συμπεράσματα στο δια ταυτα.
Μας λένε για τη διαφθορά, για το πελατειακό σύστημα που σαν βαρίδι μας βουλιάζει, για τη σπατάλη εδώ κι εκεί, για τη φοροδιαφυγή γενικά(και του φουκαρά μικρομαγαζάτορα και του λαθρέμπορου καυσίμων ακριβώς με το ίδιο μέτρο), για την κατάντια των νοσοκομείων κλπ.
Κι υστερα με ενα άλμα καταλήγουν στα συμπεράσματα. Πρέπει κάτι να αλλάξει!( Τι λέτε!!) Πρέπει να προχωρήσουμε μπροστά!(μπροστά από τί;;;) και άλλα τέτοια. Άλλοι λένε να γίνει δημοψήφισμα γενικά και άλλοι να γίνει δημοψήφισμα με κάποιο γενικό πλαίσιο(δηλαδή να προχωρήσουμε μπροστά σε ό,τι νά΄ναι "διαρθρωτικές αλλαγές" ας πούμε, η να μειώσουμε τη σπατάλη και τη διαφθορά. Η να "εξορθολογίσουμε" το Δημόσιο τομέα...)
Τις εντός πολλών εισαγωγικών έννοιες θα τις διευκρινίσουν οι ειδικοί στη συνέχεια όταν ως νικητές και νέοι σωτήρες αναλάβουν τα ινία.
Αρκετα λοιπόν με το παραμύθι! Δεν πρεπει να "γίνει κάτι" αγαπητοί απατεώνες, ψεύτες που κρυβόσαστε πίσω από τις γενικότητες για να εξαπατήσετε και πάλι τους κατακαημένους που περιμένουν μια λύση "από κάπου" απελπισμένοι και τρομοκρατημένοι από αυτό που έρχεται.
Πρέπει απλά να πληρωθεί ο λογαριασμός. Και μάλιστα να πληρωθει εκτός από όλους εμάς, κυρίως από αυτόν που έφταιξε και που τωρα σφυρίζει αδιάφορα.

Έφτασε η ώρα  λοιπόν να μας πειτε με ποιους είσαστε με απλά λόγια.

Και αυτή η κρίση -ειδικά αυτή- είναι ειδωμένη από δυο εντελώς διαφορετικές οπτικές γωνιες.
Η μια είναι η πλευρά των απλών ανθρώπων της δουλειάς, αυτών που πείστηκαν να αφήσουν τη ζωή τους στα χέρια των "ειδικών" και να κοιτάξουν τη δουλειά τους και τωρα έκπληκτοι βλέπουν το αποτέλεσμα. Η άλλη ειναι αυτή των μεγαλοκαρχαριών που έβαλαν τα τσακάλια των αγορών να ρημάξουν την Παγκόσμια οικονομία και τωρα τα ρίχνουν όλα στο κακό δημόσιο και την κακοδιαχείρηση από τους "άχρηστους" πολιτικούς ή τους διεφθαρμένους πολίτες.Ενώ οι "χρήσιμοι" και αδιάφθοροι οικονομολογοι διέπρεψαν...Ειναι απίστευτο.

Ανάλογα με το ποιος θα καταλήξουμε πως έχει την ευθύνη της κρίσης, θα πρέπει να πληρωθεί και ο λογαριασμός. Οπότε τι περιμένουμε αληθεια; Να βγουν οι εκπρόσωποι των τραπεζιτών και των βιομηχάνων που σε αγαστή συνεργασία έπαιξαν και παίζουν στις αγορές 500τρίς!!!(δηλ. 10 φορ'ες το παγκόσμιο ΑΕΠ) σε συμβόλαια "θανάτου" παραγώγων προιόντων χωρίς αντίκρυσμα, και να ομολογήσουν πως αυτοί έφταιξαν και θα πληρώσουν; Οχι βέβαια. Κανείς εγκληματίας ακόμη κι αν υπάρχουν 100 μαρτυρες που τον έπιασαν επ' αυτοφώρω δεν ομολογεί το έγκλημα του αν έχει την παραμικρή πιθανότητα να την σκαπουλάρει. Πόσο μάλλον αυτοί που όλο το νομικό σύστημα είναι στα πόδια τους. Σε τι λοιπόν αποσκοπούν τα τραπέζια όπου ακούμε και περιμένουμε κοινα συμπεράσματα και εκτιμήσεις από τραπεζίτες και εργαζόμενους. Ειναι εντελώς ηλίθιο!
Ειναι στιγμή λοιπόν απατεώνες μου να αποφασίσετε με ποιούς θα πάτε και ποιούς θα αφήσετε.
Ειναι δυνατόν να λετε πως νοιάζεστε για το λαό και να ακολουθούν μια σειρά από αλλά;
Ο κόσμος που έρχεται δεν μπορεί να είναι για όλους. Θα έχει ένα πολύ συγκεκριμένο πρόσωπο.
Δεν μπορεί να λέτε ότι η ανεργία είναι σε τραγικά επίπεδα αλλά ταυτόχρονα να υποστηρίζετε τη διάλυση του Δημοσίου τομέα και την αποπληρωμή μεχρι δεκάρα του Δημοσίου χρέους!
Ποιος θα κανει επενδυσεις αν όχι το Δημόσιο  σε μια κατάσταση όπου όλοι περιμένουν αποπληθωρισμό και πτώση τιμών; Ξερετε κανενα στον καπιταλισμό που να θελει να χάσει χρηματα;
(Για να μην εξάπτονται οι "Δημοσιονομιστές" ας σκεφτούν τι σημαίνει εξαγορα χρέους με δανεικά από το κράτος.Απίστευτη αρλούμπα.)
Οπότε τι μας λέτε; Οτι ονειρεύεσθε έναν κόσμο ή μιαν Ελλάδα όπου περισσεύουν μερικά εκατομμύρια άνθρωποι που πρέπει να χασουν τη δουλειά τους και δεν θα έχουν πόρους για να ζήσουν; Γιατί; Για να πεισθούν οι αγορές; Σοβαρευτείτε και πέστε μας την αληθεια.

Ποιο είναι το πρόταγμά σας για το "νέο" που επαγγέλεσθε; Οι άνθρωποι ή τα κέρδη και οι "υγιείς" ισολογισμοί; Και τα 2 δεν γίνονται σε αυτό τον κόσμο. Γιατι βέβαια δεν μπορεί να μιλάτε για κάτι καλύτερο (να δεχτώ το γιά όλους για λίγο) και αυτό το "καλύτερο αύριο" να κρύβει μερικές στρατιές εκατομμυρίων ανέργων, δήθεν προσωρινά(για καμια 50αρια χρόνια και βλέπουμε). Πριν μερικές δεκαετίες ήταν αδιανόητο να μιλάμε για έναν κόσμο που δεν έχει δικαίωμα στη δουλεια, δηλαδή στην επιβίωση αλλά και στην ίδια την δημιουργική του ύπαρξη. Τώρα φαίνεται πως δεν είναι καθόλου αδιανόητο . Το διατυμπανίζουν παντού. Υπάρχει το σωστό που "δεχόμαστε" αλλά υπάρχει και το εφικτό που "δεν μπορούμε να αγνοήσουμε". Δηλαδή; Κάποιοι θα πεθάνουν αλλά τι να κάνουμε...
Τι όμορφος "καινούργιος" κόσμος!Τι φρικτή ομολογία αποτυχίας του συστήματος, που σερβίρεται ως "νέα βιώσιμη λύση" και προοπτική!

Τι σημαίνει άραγε διαρθρωτικές αλλαγές; Κατάργηση της δημόσιας υγείας, των επιδομάτων ανεργίας, της δημόσιας εκπαίδευσης, των δημόσιων συγκοινωνιών; Πέστε μας ειλικρινά! Στα ίσα, όχι με τρίπλες γεμάτες γενικολογίες. Ειναι δυνατόν όλα τα προηγούμενα να είναι κερδοφόρες επιχειρήσεις; Οχι φυσικά. Οπότε τι ακριβώς εννοείτε όταν βγάζετε στη φόρα τις λίστες με τα δημόσια ελλείματα με τα εντυπωσιακα νούμερα(που δεν μπαίνετε καν στον κόπο να συγκρίνετε με εκείνα άλλων χωρών) ενώ κρύβετε έτσι την μία και μοναδική αλήθεια αυτης της κρίσης.
Ποια είναι αυτη είπατε; Μα ποια άλλη...οι μαυρες τρύπες των τραπεζών που μόνο με λογιστικές απατεωνιές που στη συνέχεια θα μετατραπούν σε Δημόσιο πραγματικό χρήμα "μπορούν" να καλυφθούν! (Το "μπορουν" σε πολλά, πολλά εισαγωγικά)
 Ακούμε για τις σπατάλες του κακού κράτους σε σχολεία, μισθούς, καθαριότητα, νοσοκομεια κλπ, και φυσικά στον κόσμο που ζούμε εννοείται πως γίνονται απάτες, εσεις τις εφευρέσατε άλλωστε.
Αλλά τι σύγκριση μπορεί να υπάρχει ανάμεσα στα εκατοντάδες εκατομμύρια που λείπουν από αυτούς τους οργανισμούς (πράγματι τεράστια νούμερα) και στα 100δις(!!!) που πήραν οι τράπεζες μέσα σε ένα χρόνο χωρίς την παραμικρή αναπτυξιακή προοπτική, απλά και μόνο για να διασωθούν (από τον εαυτό τους)!Φυσικά καμία. Και για αυτό βέβαια δεν συζητείται. Γιατί απλά βγάζει μάτι.
Τι θα γινόταν άραγε αν δεν δινόντουσαν αυτα τα χρήματα στις τράπεζες;(ξερω, υπο μορφή εγγυήσεων μεν, αλλά πραγματικό χρημα και γι αυτούς και εντος ολιγου και για μας) Δεν θέλουν ούτε να το σκέφτονται. Ο βασιλιάς γυμνός, χρεωκοπημένος, ρακένδυτος ομολογεί την αποτυχία του και σέρνεται παρακαλώντας...τραγικό!
Τι θα γινόταν άραγε αν αυτα τα 100 δις(άντε κάντε τα 50 ή 30) δινόντουσαν σαν δάνεια σε μικρούς επιχειρηματίες (δεν πειράζει δωστε τα υπο μορφή εγγυήσεων) για να βοηθηθεί η περιβόητη ανάπτυξη;
(Πως είναι δυνατόν να μιλάνε οι ψεύτες για ανάπτυξη και ανταγωνιστικές οικονομίες μέσα σε τέτοιες συνθήκες;  Ειναι σαν να βγάζουν γυμνό στο κρύο για αγώνες εκείνον που ακριβώς πριν μόλυναν με έναν πανίσχυρο ιό γρίππης και να τον υποχρεώνουν να κανει αλλεπάλληλα ρεκόρ! Αλλιώς τον απειλούν ότι θα του κόψουν τα πόδια για να μην ξανατρέξει ποτέ...)
Τι θα γινόταν αν δινόντουσαν τα 100 δις για να ενισχυθεί και να προστατευθεί η κατανάλωση; Αν χρησιμοποιούνταν για δημόσιες επενδύσεις;
Σκεφτειτε το μόνο και πέστε μου αν έχουμε 2 μέτρα και 2 σταθμά, ή μάλλον έναν κόσμο που καταδυναστεύεται από την κυριαρχία των παγκοσμίως αποτυχημένων και χρεοκοπημένων τραπεζών.Της κορωνίδας δηλαδή του ιδ.τομέα που τώρα χωρίς τσίπα επιτίθεται στους εργαζόμενους του Δημοσίου! Αλήθεια όλος αυτός ο συρφετός εντελώς άχρηστων οικονομολόγων των αγορών σε τι χρησιμεύει στην κοινωνία; Αυτοί δεν ήταν που έστρεψαν τις οικονομίες του κόσμου στο χρηματιστήριο πριν λίγα χρόνια καταστρέφοντας αφελείς και ανύποπτους; Μήπως αυτοί οι ίδιοι που μιλάνε τώρα για παραγωγικότητα της οικονομίας είναι οι πιο φανατικοί θιασώτες των "επενδυσεων έυκολα και γρήγορα" που συρρικνώνει την πραγματική οικονομία με μαθηματική ακρίβεια;

 Μα γιατί θα μου πείτε γίνονται τόσο λάθος τα πράγματα; Δεν το βλέπουν ότι υπάρχει άλλος δρόμος; Οτι το χρέος ξαφνικά έγινε τεράστιο παντού κι όχι μόνο σε 2-3 κράτη που "έκαναν λάθος"; Δεν βλέπουν ότι η κρίση δεν είναι απλά και ξεκομένα  κρίση χρέους αλλά κρίση που έχει την αρχή της στον σιχαμερό ανταγωνισμό των αγορών(λέγε με το σύγχρονο προσωπο του καπιταλισμού) που χωρίς δεύτερη σκέψη βούλιαξαν την Παγκόσμια οικονομία και τωρα τρέχουν και δεν φτάνουν για να σώσουν το τομάρι τους εκτελώντας όποιον βρουν μπροστά τους; Οτι η κρίση είναι πλέον κρίση ανάπτυξης παντού αφού όλο αυτό το τέρας δημιουργεί συνθήκες ασφυξίας και ύφεσης που πρέπει κάπως να λυθεί; Δεν βλέπουν τις τράπεζες που παίζουν 20, 30, 40 φορές τα κεφάλαιά τους και τρώνε τις σάρκες τους και μετά τις δικές μας;(Κορυφαία στην Ευρώπη ποια λέτε να έιναι; Ε λοιπόν όχι δεν είναι κάποια μικρη τζογαδόρικη της περιφέρειας του Νότου, αλλά η Γερμανική DB(Nτώυτσε Μπάνκ) που "επενδύει" 41 φορές τα κεφάλαιά της σε "υγιείς επενδύσεις"!41 φορές χρήματα που δεν έχει. Κι ύστερα μιλούν για μας οτι ξοδεύουμε χρήματα που δεν έχουμε...)
 Φυσικά το βλέπουν. Ομως τι θα μπορούσαν να κάνουν; Να ομολογήσουν και να στηθούν από μόνοι τους στο απόσπασμα και να μας δώσουν τα όπλα για να τους εκτελέσουμε; Οχι βέβαια.
Αρα τι κάνουν; Φορτώνουν όλο το φταίξιμο αλλού (επιχειρήματα υπάρχουν τόνοι ακόμη  και για τα χειρότερα εγκλήματα), επιστρατεύουν τους καλύτερους του είδους -με το αζημίωτο-   για να μας πείσουν, μας βομβαρδίζουν από το πρωι μεχρι το βράδυ με λογικές "εντός εφικτού πλαισίου" γιατί "ένας είναι ο δρόμος".
Η διάσωση του τραπεζικού συστήματος με δημόσιο χρήμα. Και για να υπάρξει το Δημόσιο αυτό χρήμα πρέπει να αφαιρεθεί με κάθε τρόπο από εμάς, απο τους μισθούς μας, τις συνταξεις, τα σχολεία, την υγεία, από κάθε πιθανό τομέα που δεν θα παράγει χρήμα που να καταλήγει στους άρρωστους λογαριασμούς τους. Απο κάθε πιθανό τομέα που ξοδεύει οτιδήποτε που θα μπορούσε να καταλήξει στην εξυγίανση του ανίατου όμως χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Ο θάνατός μας η ζωή τους δηλαδή! Η έτσι νομίζουν, αφού εμείς οι πολλοί ειμαστε οι εργαζόμενοί τους, οι "σύγχρονοι σκλάβοι" τους αλλά και οι καταναλωτές τους.
Όλα τα άλλα είναι καλοπληρωμένες πονηριές...

Ας αφήσουν λοιπόν οι παντογνώστες τις γενικόλογες σοφίες τους κι ας απαντήσουν απλά.

Ποιος θα πληρώσει το βαρκάρη; Εμείς ή το Τέρας;
Οσο αφήνουν να κυλάει ο καιρός για να "κερδίσουν χρόνο", τόσο το μπαλόνι με τις θύελλες φουσκώνει. Κι όταν εκραγεί η τήξη των ράβδων του συστήματος κανείς δεν ξέρει τι μπορεί να προκαλέσει. Μπορεί κόλαση, μπορεί παράδεισο, μπορεί και τα δύο...

Συμβιβασμός με την κρίση

του Γιάνη Βαρουφάκη (protagon.gr)

Δεν είναι η πρώτη φορά που τα μέσα "ενημέρωσης" βάζουν τα γιορτινά τους, πανηγυρίζοντας για κάτι που, με μαθηματική ακρίβεια, θα αποδειχθεί ανούσιο (στην καλύτερη περίπτωση) ή καταστροφικό (στην χειρότερη). Τα ίδια συνέβησαν τον Μάιο του 2010, μετά τον "θρίαμβο" του Μνημονίου, τα ίδια είχαμε και πιο πρόσφατα όταν στις αρχές Φεβρουαρίου τα κανάλια και οι εφημερίδες μας υποδέχθηκαν μια από τις πιο άτυχες στιγμές της ΕΕ ως "επιτυχία" (βλ. εδώ). Έτσι και τώρα. Η εθνική ανακούφιση για την επιμήκυνση αποτελεί πλάνη που, βέβαια, οι εξελίξεις θα σκορπίσουν στους  πέντε ανέμους της συνεχιζόμενης Κρίσης.
Για να μην με κατηγορήσει ο κυβερνητικός εκπρόσωπος για μεμψιμοιρία, να πω ότι, προφανώς, καλά κάναμε και δεχθήκαμε την επιμήκυνση και τη μείωση του επιτοκίου. Όσο για την δανειοδότηση των εκτός αγορών χωρών από το EFSF μετά το 2013, ο πεινασμένος δεν μπορεί να αρνηθεί το όποιο ξεροκόμματο του πετάνε. Τους λόγους όμως για την ανακούφιση και την θριαμβολογία δεν τους βλέπω. Αντίθετα, τα νέα είναι μαύρα κι άραχνα. Τα μαντάτα που μας ήρθαν από την Εσπερία επιβεβαιώνουν ότι η Ευρώπη αποφάσισε να μην αποφασίσει. Αποφάσισε να τρενάρει την Κρίση, βαθαίνοντάς την. Αποφάσισε ότι ο Τιτανικός πρέπει να συνεχίσει ακάθεκτος, πάση θυσία, την πορεία του προς το παγόβουνο.
Μήπως είμαι υπερβολικός; Μήπως καταστροφολογώ; Τίποτα δεν θα ήθελα φίλες και φίλοι περισσότερο από το να αποδειχθώ εσφαλμένος, να καταλήξω καλυμμένος με πίσσα και πούπουλα στην Πλατεία Συντάγματος, να με δείχνουν στα παιδιά και να λένε: "Αυτά παθαίνουν οι καταστροφο-οικονομολόγοι παιδί μου. Εσύ να σκέφτεσαι όπως τα Μέσα Ενημέρωσης, των οποίων τα ένστικτα είναι, εντέλει, σωστά. Να θυμάσαι την 24η Μαρτίου του 2011 ως μέρα που, σε πείσμα Κασσανδρών όπως αυτός ο απαίσιος, η Ελλάδα γύρισε σελίδα και, με αρωγό την Ευρώπη, νίκησε την Κρίση."
Πότε θα έπρεπε να πανηγυρίζουμε με μια τέτοια απόφαση; Πρώτον, αν αυτά που "κερδίσαμε", τα... κερδίσαμε. Τι σημαίνει "κερδίζω" σε μια διαπραγμάτευση; Σημαίνει ότι αποσπώ από το αντίπαλο μέρος κάτι που εκείνο δεν είχε συμφέρον να μου δώσει. Ή, τουλάχιστον, κάτι που δεν θα μου έδινε αν δεν πάλευα με νύχια και με δόντια να αποσπάσω. Υπό αυτή την έννοια δεν κερδίσαμε τίποτα. Ό,τι πήραμε θα μας το έδιναν και να μην το ζητάγαμε. Αν δεν γινόταν η επιμήκυνση, το 2013/4 θα κάναμε, θέλοντας και μη, στάση πληρωμών - αυτό δηλαδή που η Γερμανία δεν δέχεται επ' ουδενί. Σε αυτήν την περίπτωση, το δάνειο των €110 δισ του Μαΐου θα πήγαινε στράφι. Θα χάνανε οι παλαιοί δανειστές μας (των €300 δισ τα οποία μας γονάτισαν τον Μάιο, και τα οποία φαίνεται ότι... ξεχάσαμε - αν κρίνει κανείς ότι μόνο για τα 110 της τρόικας μιλάμε ) αλλά και οι νέοι (η τρόικα). Όσο για την αγορά νέων ελληνικών ομολόγων από το EFSF μετά το 2013, το ίδιο ισχύει: Δεδομένου ότι το ελληνικό δημόσιο σε καμία των περιπτώσεων δεν πρόκειται να επιστρέψει στις αγορές ως τότε, χωρίς αυτόν τον άμεσο νέο δανεισμό θα κάναμε στάση πληρωμών το 2013. Και πάλι χαμένοι θα έβγαιναν παλαιοί δανειστές και τρόικα. Οπότε, οι μεγάλες "κατακτήσεις" του Σαββατοκύριακου αποδεικνύονται κινήσεις που η τρόικα θα έκανε έτσι κι αλλιώς. Μπορεί η ελληνική κυβέρνηση να θεωρεί εαυτόν ωφελημένη από αυτές τις κινήσεις. Σε καμία περίπτωση όμως δεν δικαιούται τον ισχυρισμό ότι πέτυχε νίκη λαμπρή στο πεδίο των σκληρών διαπραγματεύσεων με τους "ξένους". Αν μη τι άλλο, τα ακούνε αυτά οι "ξένοι" και κουνάνε το κεφάλι τους. Αρκετά έχει διασυρθεί η αξιοπιστία της χώρας στο εξωτερικό. Δεν χρειάζεται να την διασύρουμε κι άλλο.
Μήπως όμως, ακόμα κι αν ισχύει το ότι αυτά που πήραμε θα μας τα έδιναν κι από μόνοι τους, είμαστε σε έναν λιγότερο ακανθώδη δρόμο; Μήπως διαφαίνεται το φως στο τούνελ; Μήπως η Ευρώπη έχει αρχίσει να κινείται, έστω και αργά, προς την σωστή κατεύθυνση; Απαντώ με μία σκληρή λέξη: ΟΧI! Όχι, προς το παρόν τουλάχιστον. Ας εξηγηθώ: Τι συνέβη τον περασμένο Μάιο; Οι εταίροι μας προσπάθησαν να αντιμετωπίσουν την Κρίση προσθέτοντας νέα δάνεια στα υπάρχοντα την ώρα που το Μνημόνιο επέβαλε γενναία μείωση της πίτας (του ΑΕΠ της χώρας) από την οποία θα πρέπει να αποπληρώσουμε τα νέα και τα παλαιά δάνεια. Έτσι, αντί τα νέα δάνεια να καθησυχάσουν τις αγορές, μειώνοντας τα spreads, πέτυχαν το αντίθετο. Το ίδιο συνέβη σε άλλες χώρες (Ιρλανδία, Πορτογαλία, Ισπανία και προσεχώς Ιταλία, Βέλγιο).
Το έχω γράψει δεκάδες φορές αλλά ας το ξαναγράψω άλλη μία φορά: Τα δάνεια βοηθούν τους φερέγγυους που αντιμετωπίζουν πρόβλημα ρευστότητας. Δεν βοηθούν τους αφερέγγυους των οποίων το πρόβλημα είναι η αδυναμία εξυπηρέτησης των υπαρχόντων δανείων λόγω χαμηλού εισοδήματος και περιουσιακών στοιχείων που δεν αρκούν για τον σκοπό. Σε αυτή την περίπτωση, η περαιτέρω δανειοδότηση, ιδίως όταν γίνεται υπό τον όρο της συρρίκνωσης των εισοδημάτων, μεταφέρει την πτώχευση στο μέλλον διογκώνοντας όμως το πρόβλημα. Αυτό ακριβώς έκανε το Μνημόνιο του Μαΐου: Αποσόβησε μια άμεση έκρηξη εξασφαλίζοντας μια κατά πολύ μεγαλύτερη έκρηξη για το 2013/4. Και τώρα που αυτό το κατάλαβαν όλοι (μιας και τους κατέδειξαν οι αγορές), τι κάνουν; Προσθέτουν κι άλλα δάνεια από το 2013, με μικρές ρυθμίσεις για τα υπάρχοντα, έτσι ώστε η έκρηξη του 2013/4 να αναβληθεί για το τέλος της δεκαετίας, οπότε θα είναι ακόμα ισχυρότερη από εκείνη που θα γινόταν το 2013/4.
Θα μου πουν κάποιοι: Καλό δεν είναι αυτό; Να μετατίθεται συνέχεια η έκρηξη στο μέλλον, έτσι ώστε ποτέ να μην έρθει ή, καλύτερα, έως ότου καταφέρουμε να ορθοποδήσουμε; Μακάρι να υπήρχε βάση σε αυτή την (κατά Dickens) Μεγάλη Προσδοκία. Η πικρή αλήθεια που η κυβέρνηση πεισματικά αρνείται να κοιτάξει στα μάτια είναι ότι, στο μεταξύ, η χώρα τελεί υπό την σκιά μιας απόλυτης στάσης επενδύσεων. Η επιμήκυνση που 'κερδίσαμε', ουσιαστικά, αποτελεί επιμήκυνση της περιόδου στάσης επενδύσεων στην χώρα. Επιμήκυνση που εγγυάται την ανάπτυξη της υποανάπτυξης. (Αλήθεια, ποιος τρελλός επενδύει σε μια χώρα όπου υπάρχει ωρολογιακή βόμβα που θα εκραγεί σε μια δεκαετία;)
Σας ρωτώ, λοιπόν, φίλες και φίλοι: Προς τι οι γιορτές, οι θρίαμβοι, η απλή ανακούφιση ακόμα; Η Ευρώπη, με την προχτεσινή της απόφαση, το μόνο που έκανε ήταν να αποφύγει μια ακόμα φορά τις δομικές αλλαγές στην αρχιτεκτονική της ευρωζώνης χωρίς τις οποίες καμμία επιμήκυνση, κανένας νέος δανεισμός, καμία μικροαλλαγή των όρων υπάρχοντος δανεισμού δεν πρόκειται να σταματήσουν την Κρίση που υπονομεύει ολόκληρη την οικονομία της ευρωζώνης. Που είναι το ευρωομόλογο κ. Πρωθυπουργέ, για το οποίο ξεκινήσαμε και καμπάνια; Το συζητήσατε καν με την κα Μέρκελ;
Μπορεί η δική μας πρόταση (με τον συνδυασμό αναδιάρθρωσης όλου του ευρωπαϊκού χρέους, το επιλεκτικό κούρεμα ομολόγων, την εκκαθάριση του τραπεζικού συστήματος και την επιστράτευση της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων που προτείνει) να μην είναι η βέλτιστη (αν και δεν έχω δει κάτι καλύτερο, προς το παρόν). Όμως, λύση της Κρίσης χωρίς τέτοιου είδους δομικές αλλαγές δεν θα επιτευχθεί. Έως τότε η Ελλάδα μας θα αδυνατεί να ορθοποδήσει όσο σκληρά και να δουλέψουμε, όσο και να ανασκουμπωθούμε, όσο και βαθειά να βάλουμε το νυστέρι στην διαφθορά και στην αναλγησία.
Πότε λοιπόν δικαιούμαστε να ανακουφιστούμε; (Πόσο μάλιστα να γιορτάσουμε;) Όταν οι πλεονασματικές χώρες αποφασίσουν ένα απλό πράγμα: Να σταματήσουν να προσπαθούν να 'επιλύσουν' την Κρίση φορτώνοντας με φορολογικά βάρη τους πολίτες τους (Γερμανούς, Αυστριακούς, Φιλανδούς και Ολλανδούς) υπέρ των ελλειμματικών κρατών σε μια απέλπιδα προσπάθεια να αποφύγουν την εκκαθάριση των δικών τους ουσιαστικά πτωχευμένων τραπεζών (ιδίως των Γερμανικών), την αναδιάρθρωση του συνολικού ευρωπαϊκού χρέους, και την οριστική απώλεια της δυνατότητάς τους να εγκαταλείψουν την ευρωζώνη. Τότε, και μόνο τότε, να νιώσουμε την ανακούφιση που τόσο έχουμε ανάγκη.
Ένας συμβιβασμός με την Κρίση. Αυτό κόμισε ο κ. Πρωθυπουργός από την Ευρώπη. Και γιατί είναι μαύρο κι άραχνο μαντάτο αυτό; Επειδή η Κρίση είναι ασυμβίβαστη...

Υπέργηροι αντιδραστήρες: και είναι πολλοί

από cynical

Μιας και λόγω του ατυχούς συμβάντος στη Φουκουσίμα, φαίνεται να αναβιώνει η συζήτηση περί της ασφάλειας των πυρηνικών εργοστασίων, τα οποία τα τελευταία χρόνια είχαν αρχίσει να παγιώνονται πλέον στην κοινή γνώμη ως εντελώς ασφαλή, (χάρις στους βελτιωμένους «αεροδυναμικούς» σχεδιασμούς, την πρόοδο της τεχνολογίας, η οποία ως γνωστόν μπορεί να ξεπλένει κάθε αμφιβολία, και τη συσσωρευμένη εμπειρία), καλό είναι να μετατοπίσουμε το πρόβλημα της ασφάλειας από την ικανότητα της τεχνολογίας να την εξασφαλίζει, στο να δούμε τα πυρηνικά εργοστάσια αυτό που πραγματικά είναι, δηλαδή σκέτες επιχειρήσεις, οι οποίες επιθυμούν και να μακροημερεύουν και να κερδίζουν.

Και εδώ αρχίζει να εμφανίζεται η εμπλοκή. Ενώ ο μέσος χρόνος λειτουργίας ενός πυρηνικού εργοστασίου είναι τα 30 χρόνια, σήμερα πολλά από αυτά βρίσκονται ακόμα σε λειτουργία, αν και έχουν ξεπεράσει το ανώτερο επιτρεπτό όριο, κατά το 1/3 τουλάχιστον. Το παρακάτω γράφημα δείχνει την κατανομή των πυρηνικών αντιδραστήρων παγκοσμίως, σύμφωνα με την ηλικία τους. Παρατηρούμε δυο συγκεντρώσεις. Μια, η μεγαλύτερη, γύρω στα 27 χρόνια και μια δεύτερη γύρω στα 37. Οι αντιδραστήρες που ξεπερνούν τα 30 χρόνια ανέρχονται σε 153, δηλαδή στο 34% του συνόλου, που είναι 442.

Κοντολογίς το 1/3 των αντιδραστήρων λειτουργούν έχοντας πάρει περίοδο χάρητος. Και εδώ βρίσκεται το κουμπί, για το πώς εξασφαλίζεται η πολυπόθητη αυτή περίοδος χάρητος, αν λάβουμε υπ' όψιν μας το γεγονός ότι τα εργοστάσια είναι επιχειρήσεις, όπου δεν χωράει ανακαίνιση και εκσυγχρονισμός, παρά μόνο γκρέμισμα και ξαναχτίσιμο αλλού, και ότι κάθε νέο εργοστάσιο προϋποθέτει τερατώδεις, αρκετών δις ευρώ, επενδύσεις. Υπάρχει λοιπόν κάθε συμφέρον οι υπάρχουσες επιχειρήσεις να κάνουν το παν για να συνεχίσουν να λειτουργούν, κι όταν λέμε "το παν", εννοούμε "το παν".

Η tepco είναι ένα πρόσφατα παράδειγμα, το οποίο λειτουργούσε έχοντας κάνει το αυτονόητο, δηλαδή απόκρυψη και παραποίηση στοιχείων, απόκρυψη επανειλημμένων αστοχιών και ατυχημάτων, αγνοώντας όλες τις προειδοποιήσεις από τις υπεύθυνες ρυθμιστικές αρχές. Προφανώς, σαν καλή επιχείρηση που ξέρει όλα τα κόλπα της αγοράς, συνέχιζε να λειτουργεί σαν να μην τρέχει τίποτε. Το πώς, επαφίεται στη φαντασία του καθενός. Και προφανώς δεν είναι η μόνη.

Αυτή τη στιγμή στις ΗΠΑ λειτουργούν 23 αντιδραστήρες με το ίδιο ακριβώς σχέδιο, με το όνομα Mark-1, όπως και της Φουκουσίμα, (αποθήκευση των χρησιμοποιημένων ράβδων καυσίμου στο ίδιο μέρος με τον αντιδραστήρα), παρά τις προειδοποιήσεις της Nuclear Regulatory Commission για τον κίνδυνο έκρηξης.

Θα μπορούσε κάποιος να προβάλει το επιχείρημα, ότι αν όλοι οι αντιδραστήρες είχαν αντικατασταθεί από αυτούς της καινούργιας γενιάς, τότε δεν θα υπήρχε πρόβλημα. Εκτός από το γεγονός ότι κάτι τέτοιο είναι στη σφαίρα της φαντασίας, εν τούτοις λογικό είναι ότι κάποτε και αυτοί θα γερνούσαν, και τότε θα εμφανιζόταν το ίδιο ακριβώς πρόβλημα.

Επιπλέον, αν υποτεθεί ότι η συχνότητα μείζονος ατυχήματος παγκοσμίως είναι ένα κάθε τριάντα χρόνια, ευκόλως γίνεται αντιληπτό, από στατιστική και μόνο άποψη, ότι όσο θα αυξάνονται, τόσο θα αυξάνεται και ο αριθμός των συμβάντων με παγκόσμιες επιπτώσεις.

Προς το παρόν δεν θ' αναφερθώ στο ακόμα σοβαρότερο θέμα της αποθήκευσης των πυρηνικών αποβλήτων. Επ' αυτού θα επανέλθω κάποια άλλη στιγμή.

Αποφασιστική καμπή για τη λιβυκή επανάσταση

Του Πέτρου Παπακωνσταντίνου

ΒΕΓΓΑΖΗ. Σχεδόν ένα μήνα μετά την έναρξη της αιματηρής εξέγερσης στη Λιβύη, η «Επανάσταση της 17ης Φεβρουαρίου» οδεύει προς μια αποφασιστική καμπή. Στις 15 ημέρες που καλύπτουμε τις δραματικές πολιτικές και στρατιωτικές εξελίξεις στην εξεγερμένη, ανατολική Λιβύη, διαπιστώσαμε πως ένα αρχικά περιορισμένο κίνημα δημοκρατικών δικαιωμάτων εξελίχθηκε με κινηματογραφική ταχύτητα σε πραγματική λαϊκοδημοκρατική επανάσταση, η οποία κλιμακώθηκε σε νικηφόρα, στη μισή χώρα, ένοπλη εξέγερση και, τελικά, σε έναν εμφύλιο πόλεμο χωρίς ορατή ημερομηνία λήξης.

Η λιβυκή επανάσταση αντιμετωπίστηκε με επιφυλακτικότητα από αρκετούς αριστερούς πολίτες, αναλυτές και ηγέτες. Ορισμένοι υποστήριξαν ότι στην πραγματικότητα δεν επρόκειτο για επανάσταση, αλλά για εσωτερικό πραξικόπημα μερίδας του λιβυκού διευθυντικού στρώματος, με στόχο την προετοιμασία στρατιωτικής επέμβασης της Δύσης, την επαναποικιοποίηση της χώρας και τη διανομή της πολύτιμης πετρελαϊκής λείας της μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων. Η έκκληση της πολιτικής ηγεσίας της εξέγερσης, υπό τον παραιτηθέντα υπουργό Δικαιοσύνης του Καντάφι Μουσταφά Αμπντελτζαλίλ, για επιβολή ζώνης απαγόρευσης πτήσεων (μια πράξη που αποτελεί, ουσιαστκά, κήρυξη πολέμου) στο καθεστώς Καντάφι και οι σχετικές ζυμώσεις σε επίπεδο ΝΑΤΟ, Ε.Ε., Αραβικής Ένωσης και ΟΗΕ ενίσχυσαν αυτές τις εύλογες ανησυχίες.

Μια ρεαλιστική εκτίμηση των ταχύτατων και άκρως αντιφατικών εξελίξεων στη Λιβύη οφείλει να ξεκινήσει από την εσωτερική δυναμική της εξέγερσης. Αυτό που διαπιστώσαμε ιδίοις όμμασι το τελευταίο δεκαπενθήμερο είναι ότι η εξέγερση έχει συντριπτική λαϊκή υποστήριξη στο ανατολικό τμήμα της χώρας (και φαίνεται να έχει ισχυρή, αν και όχι εξίσου συντριπτική, βάση και στο δυτικό, όπου ο Καντάφι διατηρεί τον έλεγχο, αν και η εξέγερση κέρδισε και εκεί μεγάλες πόλεις, ένθεν κακείθεν της πρωτεύουσας Τρίπολης). Η Βεγγάζη ζει κάθε βράδυ ατμόσφαιρα λαϊκού πανηγυριού και κάθε Παρασκευή διαδηλώσεις της τάξης των 100.000 ανθρώπων (σε έναν πληθυσμό μικρότερο του εκατομμυρίου). Εθελοντές πολιτοφύλακες, κυρίως νέοι, κατατάσσονται καθημερινά στον επαναστατικό στρατό και σπεύδουν κατά εκατοντάδες στην πρώτη γραμμή του μετώπου, ενώ από το Τομπρούκ, προς τα σύνορα με την Αίγυπτο, μέχρι την Αζντάμπια, στα δυτικά, στο δρόμο προς τη γενέτειρα του Καντάφι, Σύρτη, οι απελευθερωμένες πόλεις διοικούνται από επαναστατικά συμβούλια, τα οποία έχουν δημιουργήσει λαϊκές επιτροπές για κάθε τομέα της κοινωνικής ζωής (υγεία, παιδεία, καθαριότητα, οικονομία, ασφάλεια κλπ). Ο πληθυσμός είναι ένοπλος, ύστερα από τις αιματηρές εξεγέρσεις, με εκατοντάδες νεκρούς, που ανέτρεψαν το παλιό καθεστώς σ’ αυτό το τμήμα της χώρας.

Ρόλο πυροκροτητή στη λιβυκή εξέγερση έπαιξαν αφ’ενός μεν το κίνημα για την απελευθέρωση των πολιτικών κρατουμένων και για την εξακρίβωση της τύχης των αγνοουμένων του καθεστώτος Καντάφι, αφ’ετέρου δε το κίνημα της μορφωμένης νεολαίας, που επηρρεάστηκε από τις ανατροπές των Μπεν Αλί και Μουμπάρακ, δυτικά και ανατολικά της Λιβύης και ξεκίνησε ένα αντάρτικο στον κυβερνοχώρο. Στην πολιτική ηγεσία της εξέγερσης τον τόνο δίνει η μικρή και μεσαία αστική τάξη και η διανόηση, κυρίως νομικοί, μηχανικοί και πανεπιστημιακοί. Ιδεολογικά, ο ορίζοντας της εξέγερσης είναι βασικά αστικοδημοκρατικός, με έντονη επιρροή του παραδοσιακού, αραβικού εθνικισμού (η σημαία και ο εθνικός ύμνος που έχουν υιοθετήσει οι εξεγερμένοι δεν είναι η «σημαία της μοναρχίας», όπως εσφαλμένα έχει γραφτεί, αλλά η σημαία της αντιιταλικής, αντιαποικιοκρατικής εξέγερσης της δεκαετίας του 1920, ενώ η συμβολική μορφή που εμπνέει τους εξεγερμένους είναι ο θρυλικός ήρωας της ανεξαρτησίας, Ομάρ Μαχτούρ). Μεταξύ των ανθρώπων- κλειδιά της εξέγερσης είναι ο στρατηγός Αμπντελφατάχ Γιούνις, από τους πρωτεργάτες της επανάστασης του 1969 που ανέτρεψε τη μοναρχία, έδιωξε τις αμερικανικές και βρετανικές βάσεις, εθνικοποίησε το πετρέλαιο και έφερε τον Καντάφι στην εξουσία.

Μέχρι προ δέκα ημερών, η ηγεσία της εξέγερσης απέρριπτε το ενδεχόμενο ξένης επέμβασης, μάλιστα γέμισε το κέντρο της Βεγγάζης με γιγάντια πανώ και αφίσσες που έγραφαν: «Όχι την ξένη επέμβαση, ο λιβυκός λαός μπορεί να τα καταφέρει μόνος του»! Επιπλέον, συνέλαβε και απέλασε οκτώ Βρετανούς πράκτορες των ειδικών δυνάμεων SAS, που είχαν μπει στην ανατολική Λιβύη χωρίς την έγκρισή της. Προφανώς, οι ηγέτες της εξέγερσης δεν πίστευαν ότι θα επικρατούσαν μόνοι τους σε έναν ανοιχτό πόλεμο με το συντριπτικά υπέρτερο, από πλευράς εξοπλισμού, καθεστώς Καντάφι. Προσδοκούσαν όμως ότι η προέλασή τους προς τα δυτικά μέχρι το περασμένο Σάββατο, όταν κατέλαβαν το Μπιν Τζαουάντ, τελευταίο κανταφικό οχυρό πριν από τη γενέτειρα του Καντάφι Σύρτη, θα πυροδοτούσε αποστασίες μέσα στο κυβερνητικό στρατόπεδο, ανταρσίες φυλών στο δυτικό τμήμα της χώρας και ένοπλη εξέγερση στη Σύρτη, κάτι που θα είχε ως βέβαιη συνέπεια την πτώση και της Τρίπολης.

Το σενάριο αυτό λίγο έλειψε να υλοποιηθεί (στη Σύρτη σημειώθηκε όντως εξέγερσης της φυλής των Φαρζάνι και τμήματος στρατιωτικών δυνάμεων, σύμφωνα με πηγές της αντιπολίτευσης), αλλά οι πιστές στον Καντάφι δυνάμεις κατάφεραν να καταστείλουν την εσωτερική εξέγερση, να σταματήσουν τους αντάρτες στο Ρας Λανούφ και να ανακαταλάβουν τη Ζαουίγια, στο δυτικό μέτωπο. Δεν φαίνονται ωστόσο ικανές να επιχειρήσουν στα σοβαρά ανακατάληψη της Βεγγάζης και των άλλων μεγάλων πόλεων στο ανατολικό τμήμα της χώρας, με αποτέλεσμα να τείνει να διαμορφωθεί μια εύθραυστη στρατιωτική και πολιτική ισορροπία μεταξύ των δύο στρατοπέδων.
Οι στρατιωτικές δυσκολίες της εξέγερσης οδήγησαν την ηγεσία της να αναζητήσει εντονότερη διεθνή υποστήριξη. Ήδη, έξω από το αρχηγείο των επαναστατών, στη Βεγγάζη, κυματίζει μια τεράστια γαλλικη σημαία, καθώς η Γαλλία ήταν η πρώτη δυτική χώρα που επίσημα αναγνώρισε το Λιβυκό Εθνικό Συμβούλιο της Βεγγάζης και ετοιμάζεται να στείλει εδώ πρεσβευτή και φρεγάτα.

Βέβαια- όπως γνωρίζουμε και από τις αντίστοιχες εμπειρίες της ελληνικής επανάστασης του 1821- η στήριξη στις μεγάλες δυνάμεις θα έχει βαρύ τίμημα. Από την πλευρά του ο Καντάφι φαίνεται να εύχεται μια τέτοια εξέλιξη για να συσπειρώσει σημαντική μερίδα του πληθυσμού κάτω από τη σημαία τους εθνικής ανεξαρτησίας και του αντιαποικιοκρατικού αγώνα. Είναι πολύ αμφίβολο, όμως, αν το καταφέρει δεδομένου ότι έχει χάσει κάθε νομιμοποίηση ύστερα από τη συνθηκολόγησή του με τη Δύση, την περασμένη δεκαετία. Πρώτα παρέδωσε στους Άγγλους τους πράκτορές του που είχαν ανατινάξει την πτήση της Pan Am στο Λόκερμπι, ύστερα προσφέρθηκε να βοηθήσει τον Μπους στον «πόλεμο κατά της ισλαμικής τρομοκρατίας», μετά έδωσε γην και… πετρέλαιο στον Μπλερ και τον Μπερλουσκόνι. Άλλωστε, με βρετανικά, γαλλικά και αμερικανικά όπλα (πλην των παλιών σοβιετικών) πολεμάει αυτές τις μέρες την επανάσταση. Πρόσφατα, είχε ταχθεί αναφανδόν υπέρ των Μπεν Άλι και Μουμάρακ, προειδοποιώντας ότι αν αυτά τα καθεστώτα πέσουν, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ θα αντιμετωπίσουν κράτη- βάσεις της Αλ Κάιντα στη Μεσόγειο.

Είναι πολύ δύσκολο να προβλέψει κανείς πως θα εξελιχθούν τα πράγματα το επόμενο διάστημα. Το βέβαιο είναι ότι η καλύτερη ελπίδα της λιβυκής επανάστασης θα ήταν μια νέα, μαζική εξέγερση στη Σύρτη ή και στην Τρίπολη (κάτι διόλου εύκολο, δεδομένου ότι οι δύο πόλεις βρίσκτονται ουσιαστικά υπό στρατιωτικό νόμο), η οποία θα «τέλειωνε» το καθεστώς χωρίς να προλάβουν οι Δυτικοί να οργανώσουν επέμβαση της μιας ή της άλλης μορφής. Ενδεχόμενη νίκη της λιβυκής επανάστασης με τις δικές της δυνάμεις θα είχε τεράστιο ψυχολογικό αντίκτυπο, μεγαλύτερο κι από εκείνον της αιγυπτιακής εξέγερσης, σε όλο τον αραβικό κόσμο και ιδίως στις πετρελαϊκές, φιλοαμερικανικές μοναρχίες του Περσικού Κόλπου, συμπεριλαμβανομένης της Σαουδικής Αραβίας, που έχει αρχίσει τελευταία να δίνει σημάδια ριζοσπαστικοποίησης.

Οι αδιάφοροι - Ένα μικρό κείμενο του Γκράμσι, τραγικά επίκαιρο

youpayyourcrisis

Πηγή: e-parembassis

«Μισώ τους αδιάφορους. Πιστεύω ότι το να ζεις σημαίνει να εντάσσεσαι κάπου. Όποιος ζει πραγματικά δεν μπορεί να μην είναι πολίτης και ενταγμένος.

Η αδιαφορία είναι αβουλία, είναι παρασιτισμός, είναι δειλία, δεν είναι ζωή. Γι’ αυτό μισώ τους αδιάφορους.

Η αδιαφορία είναι το νεκρό βάρος της ιστορίας. Η αδιαφορία δρα δυνατά πάνω στην ιστορία. Δρα παθητικά, αλλά δρα. Είναι η μοιρολατρία. Είναι αυτό που δεν μπορείς να υπολογίσεις. Είναι αυτό που διαταράσσει τα προγράμματα, που ανατρέπει τα σχέδια που έχουν κατασκευαστεί με τον καλύτερο τρόπο.

Είναι η κτηνώδης ύλη που πνίγει την ευφυΐα. Αυτό που συμβαίνει, το κακό που πέφτει πάνω σε όλους, συμβαίνει γιατί η μάζα των ανθρώπων απαρνείται τη βούλησή της, αφήνει να εκδίδονται νόμοι που μόνο η εξέγερση θα μπορέσει να καταργήσει, αφήνει να ανέβουν στην εξουσία άνθρωποι που μόνο μια ανταρσία θα μπορέσει να ανατρέψει.



Μέσα στη σκόπιμη απουσία και στην αδιαφορία λίγα χέρια, που δεν επιτηρούνται από κανέναν έλεγχο, υφαίνουν τον ιστό της συλλογικής ζωής, και η μάζα είναι σε άγνοια, γιατί δεν ανησυχεί. Φαίνεται λοιπόν σαν η μοίρα να συμπαρασύρει τους πάντες και τα πάντα, φαίνεται σαν η ιστορία να μην είναι τίποτε άλλο από ένα τεράστιο φυσικό φαινόμενο, μια έκρηξη ηφαιστείου, ένας σεισμός όπου όλοι είναι θύματα, αυτοί που τον θέλησαν κι αυτοί που δεν τον θέλησαν, αυτοί που γνώριζαν κι αυτοί που δεν γνώριζαν, αυτοί που ήταν δραστήριοι κι αυτοί που αδιαφορούσαν. Κάποιοι κλαψουρίζουν αξιοθρήνητα, άλλοι βλαστημάνε χυδαία, αλλά κανείς ή λίγοι αναρωτιούνται: αν είχα κάνει κι εγώ το χρέος μου, αν είχα προσπαθήσει να επιβάλλω τη βούλησή μου, θα συνέβαινε αυτό που συνέβη;

Μισώ τους αδιάφορους και γι’ αυτό: γιατί με ενοχλεί το κλαψούρισμά τους, κλαψούρισμα αιωνίων αθώων. Ζητώ να μου δώσει λογαριασμό ο καθένας απ’ αυτούς με ποιον τρόπο έφερε σε πέρας το καθήκον που του έθεσε και του θέτει καθημερινά η ζωή, γι’ αυτό που έκανε και ειδικά γι’ αυτό που δεν έκανε. Και νιώθω ότι μπορώ να είμαι αδυσώπητος, ότι δεν μπορώ να χαλαλίσω τον οίκτο μου, ότι δεν μπορώ να μοιραστώ μαζί τους τα δάκρυά μου.

Είμαι ενταγμένος, ζω, νιώθω ότι στις συνειδήσεις του χώρου μου ήδη πάλλεται η δραστηριότητα της μελλοντικής πόλης, που ο χώρος μου χτίζει. Και μέσα σ’ αυτήν την πόλη η κοινωνική αλυσίδα δεν βαραίνει τους λίγους, μέσα σ’ αυτήν κάθε συμβάν δεν οφείλεται στην τύχη, στη μοίρα, μα είναι ευφυές έργο των πολιτών. Δεν υπάρχει μέσα σ’ αυτήν κανείς που να στέκεται να κοιτάζει από το παράθυρο ενώ οι λίγοι θυσιάζονται, κόβουν τις φλέβες τους. Ζω, είμαι ενταγμένος. Γι’ αυτό μισώ αυτούς που δεν συμμετέχουν, μισώ τους αδιάφορους».


Aντόνιο Γκράμσι
11 Φεβρουαρίου 1917

Mετάφραση: Τόνια Τσίτσοβιτς
Πηγή: Εποχή