Τετάρτη 27 Μαρτίου 2019
Οι νόμοι της μαρξιστικής διαλεκτικής
Η μαρξιστική διαλεκτική είναι η μόνη επιστημονική μέθοδος γνώσης, αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του διαλεκτικού και του ιστορικού υλισμού και είναι η επιστήμη των πιο γενικών νόμων της φύσης, της κοινωνίας και της νόησης. Εχει δε τους δικούς της νόμους, τους οποίους σήμερα παρουσιάζουμε.
1. Ο ΝΟΜΟΣ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΑΛΗΣ ΤΩΝ ΑΝΤΙΘΕΤΩΝ
Πηγή και εσωτερικό περιεχόμενο του προτσές της εξέλιξης είναι η πάλη των αντιθέτων. Ο Β. Λένιν θεωρούσε την παραδοχή των εσωτερικών αντιθέσεων μέσα στα αντικείμενα της φύσης πυρήνα όλης της μαρξιστικής διαλεκτικής ως επιστήμης. «Στην κυριολεξία η διαλεκτική - έγραφε - είναι η μελέτη της αντίφασης που υπάρχει στην ουσία των αντικειμένων». Η πάλη των αντιθέτων αποτελεί ιδιαίτερο είδος αλληλουχίας και αλληλοκαθορισμού των φαινομένων και η αιτία της βρίσκεται στην αντιφατικότητα των φαινομένων και στην αλληλεπίδρασή τους. Τα αντίθετα είναι οι αντιτιθέμενες η μία στην άλλη πλευρές, δυνάμεις, τάσεις των φαινομένων. Αυτά αποκλείουν και συνάμα καθορίζουν το ένα το άλλο. Παράλληλα, τα αντίθετα είναι πλευρές, στοιχεία της αντίφασης που αποτελεί την αμοιβαία σχέση των αντιθέτων. Η διαλεκτική, δηλαδή, εξετάζει το κάθε πράγμα ως άθροισμα και ενότητα των αντιθέτων, αντίθετα προς τη μεταφυσική που απορρίπτει τις εσωτερικές αντιθέσεις της εξέλιξης της φύσης και της κοινωνίας.
Η πάλη των αντιθέτων, που ενυπάρχει στα αντικείμενα και στα φαινόμενα, είναι αντικειμενική νομοτέλεια όλου του υλικού κόσμου, είναι η κινητήρια δύναμη του προτσές της εξέλιξης. Στη φύση, δηλαδή, και στην κοινωνία υπάρχουν εσωτερικές αντιθέσεις, που προσιδιάζουν στα αντικείμενα και στα φαινόμενα. Στην αλληλεπίδραση αυτών των αντιθέτων καθοριστικός είναι ο ρόλος των εσωτερικών αντιθέσεων.
.....
Τι λογής, όμως, είναι αυτή η πάλη των αντιθέτων μέσα στο φαινόμενο; Στο ερώτημα αυτό η σύγχρονη φυσική δίνει απάντηση διαπιστώνοντας, π.χ., ότι στον πυρήνα του ατόμου δρουν αντίθετες δυνάμεις - οι δυνάμεις της έλξης και της απώθησης. Ετσι ο πυρήνας και το περίβλημα του ατόμου βρίσκονται σε σχέση αντίφασης, διότι ο πυρήνας είναι φορτισμένος θετικά, ενώ το περίβλημα, που αποτελείται από ηλεκτρόνια, είναι φορτισμένο αρνητικά. Στον ενόργανο κόσμο οποιοσδήποτε ζωντανός οργανισμός σε κάθε στιγμή του χρόνου παραμένει ο ίδιος, διατηρεί την ποιοτική του προσδιοριστία, ταυτόχρονα όμως είναι και αλλιώτικος επειδή λόγω της ακατάπαυστης εναλλαγής με τις λειτουργίες της αφομοίωσης και της ανομοίωσης των ουσιών ανανεώνεται όλη την ώρα. Στην κοινωνία οι αντίθετες τάξεις με τα αντίθετα συμφέροντα απαρτίζουν ταυτόχρονα την κοινωνική ζωή της. Ενότητα, όμως, των αντιθέτων σημαίνει ότι αυτά αποτελούν τις αναπόσπαστες πλευρές ενός φαινομένου και ότι αλληλοκαθορίζονται. Τα αντίθετα, δηλαδή δεν μπορούν να υπάρξουν το ένα χωρίς το άλλο ούτε είναι δυνατόν, λ.χ., να νοηθεί το αντικείμενο ή το φαινόμενο έξω από την ενότητά του. Δεν είναι δυνατό, δηλαδή, να χωριστεί ο βόρειος πόλος του μαγνήτη από το νότιο ή να υπάρχει αφομοίωση χωρίς την ανομοίωση. Ακόμη η ενότητα των αντιθέτων εκδηλώνεται και με το ότι κάτω από ορισμένες συνθήκες οι αντίθετες πλευρές ισορροπούν. Η ισορροπία είναι σχετική, προσωρινή, στην πορεία της ανάπτυξης διαταράσσεται, πράγμα που οδηγεί στην εξαφάνιση ενός πράγματος και στην εμφάνιση ενός άλλου με μία καινούρια ενότητα των αντιθέτων. Για παράδειγμα, στο νεαρό ζωικό οργανισμό επικρατεί το προτσές της αφομοίωσης, στην ώριμη ηλικία η αφομοίωση και η ανομοίωση ισορροπούν, ενώ στη γεροντική ηλικία επικρατεί το προτσές της ανομοίωσης. Αν η ενότητα είναι σχετική, τόνιζε ο Λένιν, η πάλη τους είναι απόλυτη, όπως απόλυτη είναι η ανάπτυξη και η κίνηση.
Η πάλη αυτή, λοιπόν, των αντιθέτων προωθεί την κίνηση και την εξέλιξη των φαινομένων, αποτελώντας και την κύρια πλευρά της αντίφασης. Ετσι, π.χ., η κίνηση των πλανητών γύρω από τον ήλιο και η σταθερότητα του ηλιακού συστήματος είναι αποτέλεσμα της ελκτικής δύναμης, που απομακρύνει τους πλανήτες από τον ήλιο. Αν δεν υπήρχε η πρώτη οι πλανήτες θα χάνονταν στο άπειρο διάστημα και αν δεν υπήρχε η δεύτερη οι πλανήτες θα 'πεφταν πάνω στον ήλιο. Προϋπόθεση, λοιπόν, για την ύπαρξή τους είναι η αντιφατική αλληλεπίδραση των αντιθέτων δυνάμεων. Πηγή, δε, ανάπτυξης στη ζωντανή φύση είναι η αλληλεπίδραση της κληρονομικότητας και της μεταβλητότητας των αντιθέτων τάσεων και ιδιοτήτων στην ανάπτυξη του οργανισμού. Χάρη, δηλαδή, στην κληρονομικότητα ο οργανισμός διατηρεί τα χαρακτηριστικά του γνωρίσματα, χάρη όμως στη μεταβλητότητα την ικανότητά του για ανανέωση και προσαρμογή. Ακόμη, κινητήρια δύναμη ανάπτυξης των εκμεταλλευτικών κοινωνιών είναι η πάλη των τάξεων, γιατί μόνο μ' αυτή πραγματοποιείται το πέρασμα σε ανώτερο κοινωνικό σύστημα, αλλά και στη γνώση, η αντίφαση, π.χ., μεταξύ αντικειμενικού και υποκειμενικού, σχετικού και απολύτου κλπ. είναι μορφές της πάλης των αντιθέτων. Εξάλλου, οι αντιθέσεις δεν είναι αμετάβλητες και αποστεωμένες, αλλά αναπτύσσονται και περνούν από στάδια, όπως είναι το αρχικό στάδιο της απλής διαφοράς, το στάδιο του αντιθέτου που είναι στάδιο της αναπτυγμένης αντίφασης, και το στάδιο της σύγκρουσης, όπου η αντίφαση φτάνει στο έπακρο.
2. Ο ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ ΠΕΡΑΣΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΠΟΣΟΤΙΚΩΝ ΑΛΛΑΓΩΝ ΣΕ ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ
Το πέρασμα των ποσοτικών αλλαγών σε ριζικές ποιοτικές αλλαγές είναι ένας από τους πιο γενικούς νόμους της εξέλιξης της φύσης και της κοινωνίας. Η μαρξιστική διαλεκτική δείχνει ότι το προτσές της εξέλιξης είναι το πέρασμα από ασήμαντες ποσοτικές αλλαγές σε ποιοτικές αλλαγές, σε ριζικές δηλαδή αλλαγές, που επέρχονται με μορφή αλματικού περάσματος από τη μία ποιοτική κατάσταση στην καινούρια. Η διαλεκτική διδάσκει ακόμη ότι το προτσές της εξέλιξης, παρά τις παλινδρομήσεις, πρέπει να το βλέπουμε με κατεύθυνση πάντοτε προς την ανοδική πορεία της εξέλιξης και το πέρασμα κατά το άλμα ότι συνίσταται στη διακοπή του βαθμιαίου και δεν απέρχεται τυχαία αλλά νομοτελειακά, ως αποτέλεσμα συσσώρευσης ποσοτικών αλλαγών. Στη φύση συντελείται με άλματα το πέρασμα από τη μία στην άλλη κατάσταση, όπως, π.χ., στην περίπτωση της θέρμανσης ή της ψύξης του νερού., ή στην κοινωνία συντελείται με τα άλματα των επαναστάσεων, που είναι η ατμομηχανή της ιστορίας, οι κινητήριες δηλαδή δυνάμεις της.
3. Η ΑΡΝΗΣΗ ΤΗΣ ΑΡΝΗΣΗΣ
Ο νόμος της διαλεκτικής άρνησης συνίσταται στο ότι το καινούριο παίρνει τη θέση του παλιού, δηλαδή το ένα στάδιο αντικαθιστά το άλλο. Αρνηση, δηλαδή, ονομάζεται η διαδικασία του περάσματος από το παλιό στο καινούριο. Η άρνηση έχει καθολικό χαρακτήρα, προσιδιάζει δηλαδή σ' οποιαδήποτε ανάπτυξη στη φύση και στην κοινωνία. Πέφτοντας, π.χ., στη γη ο σπόρος φυτρώνει με την επίδραση της θερμότητας και της υγρασίας και από αυτόν αναπτύσσεται το φυτό που αποτελεί άρνηση του σπόρου. Οπως ο σοσιαλισμός στην κοινωνία αποτελεί άρνηση του καπιταλισμού. Η άρνηση έχει την αιτία της στην ενότητα και την πάλη των αντιθέτων που ενυπάρχουν στα φαινόμενα, αλλά η ίδια η άρνηση αποτελεί τη λύση της εσωτερικής αντίφασης με την υπερνίκηση της παλιάς, συντηρητικής πλευράς και την επικράτηση της καινούριας προοδευτικής πλευράς. Ετσι η ανάπτυξη αποτελεί τη διαδικασία όπου το παλιό υποβάλλεται συνεχώς σε άρνηση και αντικατάσταση από το καινούριο. Δίχως αυτό δεν υπάρχει ανάπτυξη. Δεν υπάρχει όμως χάσμα μεταξύ του παλιού και καινούριου γιατί η διαλεκτική άρνηση διατηρεί ό,τι καλύτερο υπήρξε στο παλιό, αν και το προτσές δε συντελείται με απόλυτα καθαρή μορφή. Μπορεί δηλαδή να διατηρηθούν και επιβιώσεις ή αρνητικά υπολείμματα του παλιού, που βαθμιαία όμως ξεπερνιούνται (επιβιώσεις, π.χ., του καπιταλισμού στη συνείδηση μερικών ανθρώπων που ζουν στη σοσιαλιστική κοινωνία). Το κάθε καινούριο, αναπτυσσόμενο, θα γίνει παλιό αργά ή γρήγορα. Ετσι, νόμος της ανάπτυξης είναι η άρνηση της άρνησης, που στο σοσιαλισμό δε γίνεται με επανάσταση, αλλά με πέρασμα σε νέο στάδιο ανάπτυξης της κοινωνίας.
Μάκης ΠΑΡΕΝΤΗΣ
Δευτέρα 4 Μαρτίου 2019
ΛΟΥΝΑΤΣΑΡΣΚΙ: Ο ΛΕΝΙΝ ΚΑΙ Η ΤΕΧΝΗ
του Ανατόλι Βασίλιεβιτς Λουνατσάρσκι
Ο Λένιν είχε σ’ όλη του τη ζωή πολύ λίγο καιρό διαθέσιμο για να ασχοληθεί κάπως σοβαρά με την τέχνη, και μια που η προχειρότητα του ήταν πάντα ξένη και μισητή, δεν αγαπούσε να μιλά για την τέχνη. Παρ’ όλα αυτά, τα γούστα ήταν πολύ καθορισμένα. Αγαπούσε τους Ρώσους κλασσικούς, αγαπούσε το ρεαλισμό στη λογοτεχνία, στη ζωγραφική κλπ.
Ακόμα το 1905, στη διάρκεια της πρώτης επανάστασης, του έτυχε να κοιμηθεί μια νύχτα στο σπίτι του Ν. Ι. Λεστσένκο, όπου ανάμεσα στα άλλα υπήρχε και μια ολόκληρη συλλογή εκδόσεων του Κνάτφους[1], αφιερωμένων στους μεγαλύτερους ζωγράφους του κόσμου. Την άλλη μέρα το πρωί ο Βλαντίμιρ Ιλίτς μου λέει: «Τι γοητευτικός τομέας που είναι η ιστορία της τέχνης. Πόση δουλειά υπάρχει εδώ για ένα μαρξιστή. Ως το πρωί δεν μπόρεσα να κοιμηθώ, ξεφύλλιζα πότε το ένα βιβλίο πότε το άλλο. Με λύπησε που και στο παρελθόν δεν είχα, και στο μέλλον δεν θα ’χω καιρό να ασχοληθώ με την τέχνη». Τα λόγια αυτά του Λένιν τα θυμάμαι πολύ καθαρά.
Μου έτυχε αρκετές φορές να συναντηθώ μαζί του, ύστερα πια από την επανάσταση, στις διάφορες καλλιτεχνικές εξεταστικές επιτροπές. Θυμάμαι λόγου χάρη, που με φώναξε και πήγαμε μαζί και μαζί με τον Κάμενεφ στην έκθεση σχεδίων μνημείων, για την αντικατάσταση π.χ. του μνημείου του Αλεξάνδρου του ΙΙΙ, που είχε ανατιναχτεί απ’ το πολυτελές βάθρο του, κοντά στην εκκλησιά του Σωτήρος Χριστού. Ο Βλαντίμιρ Ιλίτς εξέταζε πολύ κριτικά όλα αυτά τα μνημεία. Κανένα δεν του άρεσε. Ιδιαίτερα τον παραξένεψε ένα μνημείο φουτουριστικής τέχνης. Μα όταν ρώτησαν τη γνώμη γι’ αυτό, είπε: «Δεν καταλαβαίνω τίποτα, ρωτήστε το Λουνατσάρσκι». Και όταν εγώ είπα πως δε βλέπω κανένα μνημείο άξιο λόγου, χάρηκε πολύ και μου είπε: «Και γω έλεγα πως θα βάζατε κανένα φουτουριστικό σκιάχτρο».
Μια άλλη φορά επρόκειτο για το μνημείο του Καρλ Μαρξ. Ο γνωστός γλύπτης Μ. έδειξε εξαιρετική επιμονή. Εξέθεσε μια μεγάλη μακέτα ενός μνημείου με τίτλο: «Ο Καρλ Μαρξ καθήμενος πάνω σε τέσσερις ελέφαντες». Μια τόσο απρόοπτη επεξήγηση φάνηκε παράξενη σε όλους μας, το ίδιο και στο Βλαντίμιρ Ιλίτς. Ο καλλιτέχνης τροποποίησε το μνημείο του και μάλιστα τρεις φορές, θέλοντας με κάθε θυσία να κερδίσει τη νίκη στο διαγωνισμό. Οταν η εξεταστική επιτροπή υπό την προεδρία μου απόρριψε οριστικά τη μακέτα του, και διάλεξαν το από κοινού επεξεργασμένο σχέδιο μιας ομάδας καλλιτεχνών υπό την καθοδήγηση του Αλιόσιν, ο γλύπτης Μ. πήγε και υπέβαλε τα παράπονά του στον Βλαντίμιρ Ιλίτς. Ο Βλαντίμιρ Ιλίτς στενοχωρήθηκε για τα παράπονα και τηλεφώνησε σε μένα προσωπικά, να γίνει νέα εξεταστική επιτροπή. Είπε ότι θα έρθει να δει και ο ίδιος το σχέδιο του Αλιόσιν και το σχέδιο του γλύπτη Μ. Ηρθε. Εμεινε πολύ ικανοποιημένος απ’ το σχέδιο του Αλιόσιν και απόρριψε το σχέδιο του γλύπτη Μ.
Την ίδια χρονιά[2], για την Πρωτομαγιά, και στο μέρος όπου θα τοποθετούνταν το άγαλμα του Μαρξ, η ομάδα του Αλιόσιν έβαλε ένα μικρών διαστάσεων ομοίωμα του αγάλματος. Ο Βλαντίμιρ Ιλίτς πήγε επίτηδες για να το δει. Εφερε μερικές βόλτες γύρω απ’ το άγαλμα, ρώτησε τι μεγέθους θα είναι και τέλος το ενέκρινε, αλλ’ όμως είπε: «Ανατόλιι Βασίλιεβιτς, πέστε στον καλλιτέχνη, να προσέξει να μοιάζουν κυρίως τα μαλλιά, που να δίνει την εντύπωση του Καρλ Μαρξ, όπως είναι στα καλά πορτραίτα, γιατί σαν πολύ λίγο να του μοιάζει».
Ακόμα το 1918 ο Βλαντίμιρ Ιλίτς με κάλεσε και μου είπε, ότι πρέπει να προωθήσουμε την τέχνη σαν διαφωτιστικό μέσο, και μου εξέθεσε δυο σχέδια: πρώτα-πρώτα, κατά τη γνώμη του, έπρεπε να διακοσμηθούν τα χτίρια, οι τοίχοι και λοιποί χώροι, όπου μπαίναν συνήθως αφίσες, με μεγάλες επαναστατικές επιγραφές. Μερικές μάλιστα απ’ αυτές τις πρότεινε αμέσως ο ίδιος.
Το δεύτερο σχέδιο αφορούσε την τοποθέτηση αγαλμάτων για τους μεγάλους επαναστάτες πολύ μεγάλων διαστάσεων, αγαλμάτων προσωρινά από γύψο, τόσο στην Πετρούπολη, όσο και στη Μόσχα. Και οι δυο πόλεις ζωηρά αποδέχτηκαν την πρόταση για την πραγματοποίηση της ιδέας του Λένιν, προβλεπόταν μάλιστα, ότι στο κάθε άγαλμα θα γινόταν επίσημα αποκαλυπτήρια, θα εκφωνούνταν λόγοι για τον εικονιζόμενο επαναστάτη και θα γραφόταν στο βάθρο του αγάλματος επεξηγηματική επιγραφή. Ο Βλαντίμιρ Ιλίτς το ονόμασε αυτό «δια των μνημείων προπαγάνδα».
Στην Πετρούπολη η «δια των μνημείων προπαγάνδα» είχε αρκετή επιτυχία. Το πρώτο τέτοιο μνημείο ήταν το άγαλμα του Ραντίτσεφ, έργο του γλύπτη Σερβούντ. Αντίγραφό του στήσανε και στη Μόσχα. Δυστυχώς το άγαλμα στην Πετρούπολη έσπασε και δεν το ξαναφτιάξανε. Γενικά πολλά καλά αγάλματα δεν μπόρεσαν να διατηρηθούν στην Πετρούπολη, γιατί ήταν φτιαγμένα από το πιο εύθραυστο υλικό, και θυμάμαι πολλά καλά μνημεία, όπως λόγου χάρη τους μπούστους του Γαριβάλδι, του Σεβτσένκο, του Ντομπρολιούμποφ, του Γκέρτσεν και μερικών άλλων. Χειρότερα εξελίχτηκαν τα πράγματα με τα μνημεία εξτρεμιστικών τάσεων: έτσι, λόγου χάρη, όταν έγιναν τα αποκαλυπτήρια της προτομής του Περόφ, κυβιστικής τεχνοτροπίας, μερικοί έκαναν μερικά βήματα στα πίσω και η Λίλινα ζήτησε με πολύ έντονο ύφος να κατεβάσουν αμέσως το άγαλμα. Θυμάμαι επίσης πολύ καλά ότι το άγαλμα του Τσερνισέφσκι φάνηκε σε πολλούς πολύ εξεζητημένο. Καλύτερο απ’ όλα το άγαλμα του Λασσάλ[3]. Το άγαλμα αυτό, που τοποθετήθηκε έξω απ’ την πρώην Δούμα της πόλης διατηρείται μέχρι σήμερα[4]. Φαίνεται ότι το έχουν χύσει σε μπρούντζο. Εξαιρετικά επιτυχημένο ήταν επίσης το άγαλμα του Καρλ Μαρξ σε φυσικό μέγεθος, έργο του γλύπτη Ματβέεφ. Δυστυχώς χάλασε και αντικαταστάθηκε τώρα, στο ίδιο μέρος, δηλαδή κοντά στο Σμόλνι, με μια μπρούντζινη προτομή του Μαρξ, λίγο-πολύ συνηθισμένου τύπου, χωρίς την πρωτότυπη πλαστική παρουσίαση του Ματβέεφ.
Στη Μόσχα ακριβώς, όπου τα αγάλματα μπορούσε να τα δει ο Βλαντίμιρ Ιλίτς, δεν ήταν επιτυχημένα.
Γενικά, αγάλματα που να ικανοποιούν, υπήρχαν πολύ λίγα στη Μόσχα. Το καλύτερο ήταν, ίσως, το άγαλμα του ποιητή Νικίτιν. Δεν ξέρω αν τα είδε όλα ο Βλαντίμιρ Ιλίτς, όμως μια μέρα μου είπε με δυσφορία ότι δε βγήκε τίποτα απ’ την «δια των μνημείων προπαγάνδα». Του απάντησα αναφέροντας την πείρα της Πετρούπολης και τη γνώμη του Ζηνόβιεφ. Ο Βλαντίμιρ Ιλίτς κούνησε με σκεπτικισμό το κεφάλι και είπε: «Δηλαδή στην Πετρούπολη μαζεύτηκαν όλα τα ταλέντα και στη Μόσχα οι ατζαμήδες;» Δεν μπόρεσα να του εξηγήσω ένα τόσο περίεργο φαινόμενο.
Με κάποια δυσπιστία έβλεπε και την αναμνηστική πλάκα του Κόνενκοφ. Δεν του φαινόταν τόσο πειστική. Εξ άλλου, ο ίδιος ο Κόνενκοφ, κάνοντας πνεύμα αποκαλούσε το έργο του: «φανταστικορεαλιστική πλάκα». Θυμάμαι επίσης που ο καλλιτέχνης Αλτμαν δώρησε στον Βλαντίμιρ Ιλίτς μια ανάγλυφη πλάκα που παρίστανε τον Χαλτούριν. Το ανάγλυφο άρεσε πολύ στον Βλαντίμιρ Ιλίτς, μα με ρώτησε μήπως είναι φουτουριστικό. Γενικά αρνητική ήταν η στάση απέναντι στο φουτουρισμό. Δεν ήμουνα παρών στη συζήτησή του με τον Βχούτεμας, που ο Λένιν τον είχε επισκεφθεί στο σπίτι του μαζί με τη Ναντιέζντα Κωνσταντίνοβνα. Αργότερα μου ανάφεραν τη μεγάλη συζήτηση που είχε με τους μαθητές του Βχούτεμας, φυσικά των «άκρων». Ο Βλαντίμιρ Ιλίτς το έριξε στο αστείο, τους ειρωνεύθηκε λιγάκι, μα αμέσως δήλωσε ότι δεν μπορεί να μιλήσει σοβαρά για τέτοια πράγματα, γιατί δε θεωρεί τον εαυτό του αρκετά αρμόδιο. Τη νεολαία τη βρήκε πολύ καλή και χάρηκε για τις κομμουνιστικές της διαθέσεις.
Στην τελευταία περίοδο της ζωής του ο Βλαντίμιρ Ιλίτς πολύ σπάνια είχε την ευκαιρία να χαρεί την τέχνη. Πήγε μερικές φορές στο θέατρο, μου φαίνεται αποκλειστικά στο Καλλιτεχνικό, που το εχτιμούσε πάρα πολύ. Οι παραστάσεις σ’ αυτό το θέατρο του προκαλούσαν πάντα εξαιρετική εντύπωση.
Ο Βλαντίμιρ Ιλίτς αγαπούσε πολύ τη μουσική. Εναν καιρό στο σπίτι μου δίνονταν καλά κοντσέρτα. Τραγουδούσε καμιά φορά ο Σαλιάπιν, έπαιζαν ο Μέιτσικ, ο Ρωμανόφσκι, το κουαρτέτο του Στρατνιβάριους, ο Κουσέβιτσκι κτλ. Πολλές φορές καλούσα τον Βλαντίμιρ Ιλίτς, μα πάντα ήταν απασχολημένος. Μια μέρα μου ανοίχτηκε: «Φυσικά, είναι πολύ ευχάριστο να ακούει κανείς μουσική, μα φαντασθείτε εμένα με αναστατώνει. Τη μουσική κάπως δύσκολα τη δέχομαι». Θυμάμαι που ο Α. Ν. Τσιουρούπα, που τα είχε καταφέρει να τραβήξει τον Βλαντίμιρ Ιλίτς σε κοντσέρτο μουσικής δωματίου, του πιανίστα μάλιστα Ρωμανόφσκι, μου έλεγε το ίδιο, ότι ο Βλαντίμιρ Ιλίτς καταγοητεύτηκε από τη μουσική, μα ήταν, φαινόταν, συγκλονισμένος. Κάμποσες φορές έτυχε να πω στον Βλαντίμιρ Ιλίτς ότι το θέατρο Μπαλσόι μας κοστίζει σχετικά φτηνά. Ωστόσο με δική του υπόδειξη ελαττώθηκε η επιχορήγηση. Ο Βλαντίμιρ Ιλίτς ξεκινούσε από δυο συλλογισμούς. Τον πρώτο τον είπε αμέσως: «Δεν είναι σωστό, έλεγε, να συντηρούμε με τόσα λεφτά ένα τόσο πολυτελέστατο θέατρο, όταν μας λείπουν τα μέσα για τη συντήρηση των πιο στοιχειωδών σχολειών στα χωριά». Τον άλλο συλλογισμό τον είπε, όταν σε μια συνεδρίαση εναντιώθηκα στις επιθέσεις του ενάντια στο θέατρο Μπαλσόι. Εγώ τόνιζα την αναμφισβήτητη εκπολιτιστική του σημασία. Τότε ο Βλαντίμιρ Ιλίτς μισοκλείνοντας πονηρά τα μάτια: «Και όμως, είπε, ήταν μια γωνιά καθαρά τσιφλικάδικου πολιτισμού, και ως προς αυτό αμφισβήτηση δεν μπορεί να υπάρχει».
Απ’ αυτό δεν βγαίνει ότι ο Βλαντίμιρ Ιλίτς έβλεπε γενικά εχθρικά τον πολιτισμό του παρελθόντος. Ειδικά τσιφλικάδικος του φαινόταν εκείνος ο πομπώδικος τόνος της όπερας. Γενικά ο Βλαντίμιρ Ιλίτς εχτιμούσε πολύ τον πολιτισμό του παρελθόντος και ειδικά το ρούσικο ρεαλισμό (και τους περιοδεύοντες[5] λόγου χάρη).
Να, τα λιγοστά ουσιαστικά στοιχεία που μπορώ να αναφέρω απ’ τις αναμνήσεις μου για τον Βλαντίμιρ Ιλίτς. Επαναλαμβάνω ότι ο Βλαντίμιρ Ιλίτς για τις αισθητικές του συμπάθειες και αντιπάθειες ποτέ δεν έδινε γνώμες ειδήμονος.
Οι σύντροφοι που ενδιαφέρονταν για την τέχνη, θυμούνται την έκκληση της ΚΕ για τα ζητήματα της τέχνης, που στρεφόταν με αρκετή δριμύτητα ενάντια στο φουτουρισμό[6]. Δεν τα ξέρω αυτά απ’ ευθείας, μα πιστεύω ότι εδώ έχει το δακτυλάκι του ο Βλαντίμιρ Ιλίτς. Εκείνο τον καιρό ο Βλαντίμιρ Ιλίτς με νόμιζε οπαδό του φουτουρισμού, ή σαν άνθρωπο που τον ανέχομαι, και γι’ αυτό ίσως δε με συμβουλεύτηκε πριν απ’ την έκδοση της απόφασης αυτής της ΚΕ, που θα έπρεπε, κατά τη γνώμη του, να διορθώσει τη γραμμή του.
Διαφωνούσε αρκετά με μένα ο Βλαντίμιρ Ιλίτς και στο ζήτημα της Προλετκούλτ (προλεταριακή κουλτούρα). Μια μέρα μάλιστα με κατσάδιασε γερά. Πριν απ’ όλα θα πω, πως ο Βλαντίμιρ Ιλίτς δεν αρνιόταν καθόλου τη σημασία των εργατικών κύκλων για την ανάδειξη συγγραφέων και καλλιτεχνών απ’ το προλεταριακό περιβάλλον, μα τον φόβιζε πολύ η τάση της Προετκούλτ, να ασχολείται με την επεξεργασία «προλεταριακής επιστήμης», «προλεταριακού πολιτισμού» γενικά, εις όλη την έκταση. Αυτό πρώτα-πρώτα του φαινόταν ένα καθήκον εντελώς πρόωρο και που ξεπερνούσε τις δυνάμεις μας, δεύτερο είχε τη γνώμη ότι οι τέτοιες, φυσικά βιαστικές επινοήσεις, θα αποπροσανατολίσουν τους εργάτες από τη μόρφωση, από του να προσλάβουν τα στοιχεία της έτοιμης πια επιστήμης και του πολιτισμού, και τρίτο, όπως φαίνεται, φοβόταν ο Βλαντίμιρ Ιλίτς, και δικαιολογημένα, μη τυχόν στην Προλετκούλτ κρύβεται η φωλιά κάποιας πολιτικής απόκλισης. Εβλεπε λόγου χάρη με αρκετή δυσμένεια το μεγάλο ρόλο που έπαιζε εκείνο τον καιρό η Προλετκούλτ ο Α. Α. Μπογκντάνοφ.
Ο Βλαντίμιρ Ιλίτς στη διάρκεια του συνεδρίου της Προλετκούλτ, τον Οχτώβρη του 1920, μου ανέθεσε να πάω στο συνέδριο και να τονίσω δίχως περιστροφές ότι η Προλετκούλτ πρέπει να βρίσκεται κάτω απ’ την καθοδήγηση του Επιτροπάτου του Λαού επί της Παιδείας και να λογαριάζει τον εαυτό της σαν μια από τις υπηρεσίες του κτλ. Με μια λέξη ο Βλαντίμιρ Ιλίτς ήθελε να τραβήξουμε την Προλετκούλτ στο κράτος. Ταυτόχρονα έπαιρνε μέτρα για να την τραβήξουν και στο κόμμα. Το λόγο που έβγαλα στο συνέδριο, τον έφτιαξα έτσι, που, να παρουσιάζει ευλυγισία, νάναι συνδιαλλακτικός. Στον Βλαντίμιρ Ιλίτς τον δώσανε σε ακόμα πιο ήπια διατύπωση. Με κάλεσε και με κατσάδιασε. Αργότερα η Προλετκούλτ ανασυγκροτήθηκε σύμφωνα με τις υποδείξεις του Βλαντίμιρ Ιλίτς.
Οι νέες καλλιτεχνικές και φιλολογικές μορφές, που δημιουργήθηκαν κατά τη διάρκεια της επανάστασης, διέφευγαν κατά μέγα μέρος της προσοχής του Βλαντίμιρ Ιλίτς. Δεν είχε καιρό να ασχολείται μ’ αυτές. Ωστόσο θα πω ότι τα
Εκατόν πενήντα εκατομμύρια» του Μαγιακόφσκι δεν άρεσαν καθόλου στον Βλαντίμιρ Ιλίτς. Βρήκε το βιβλίο αυτό εξεζητημένο[7]. Δεν μπορώ να μη λυπηθώ, που δεν μπόρεσε να πει τη γνώμη για τις άλλες τις κατοπινότερες και πιο ώριμες σελίδες της λογοτεχνίας, τις εμπνευσμένες από την επανάσταση.
Είναι σε όλους γνωστό το τεράστιο ενδιαφέρον που εξεδήλωνε ο Βλαντίμιρ Ιλίτς για τον κινηματογράφο.
Τρίτη 26 Φεβρουαρίου 2019
Φιλοσοφική βιβλιοθήκη- Georg Wilhelm Friedrich Hegel
Αυτό που στην πραγματικότητα κινεί την εγελιανή διαλεκτική είναι αντιθέτως η άρνηση – όχι ως απόρριψη και εκμηδένιση, όχι ως λήθη και αποποίηση, αλλά ως «προσδιορισμένη άρνηση» (bestimmte Negation), η οποία δεν ακυρώνει, αλλά ενσωματώνει το περιεχόμενο του αντικειμένου της. Όπως ήδη στον Πλάτωνα, έτσι και στον Χέγκελ, διαλεκτική
δεν είναι μία ακόμη θέση, ένας ακόμη τρόπος θεώρησης, αλλά η συστηματική, μεθοδική
και ολοκληρωμένη ενσωμάτωση κάθε θέσης και θεώρησης, με αναγνώριση των αξιώσεών
τους και άρση της μονομέρειάς τους – διότι «αληθές» δεν είναι ποτέ το επιμέρους, το ιδιαίτερο και το μερικό, αλλά μόνο «το όλον» (W 3, σ. 24). Με αυτό το εγχείρημα συντάσσεται
και η περίφημη έννοια της Aufhebung: η «αναίρεση» ή, καλύτερα, «άρση» (αλλά πάντως
όχι «υπέρβαση», «κατάργηση» ή «ακύρωση»). Πρόκειται για το σύνθετο, τριπλό ενέργημα
μιας διαδικασίας που εμπεριέχει συγχρόνως ένα tollere, ένα conservare και ένα elevare,
δηλαδή: (α) «καταργώ, ακυρώνω, τερματίζω», (β) «διατηρώ, φυλάσσω», και (γ) «σηκώνω,
ανυψώνω».
Ο Χέγκελ πέρασε στην ιστορία της φιλοσοφίας ως ο μεγάλος στοχαστής της ιστορικό1
τητας. Η άχρονη και «αιώνια» ορθολογικότητα που αναζητούσε η παραδοσιακή μεταφυσική δίνει εδώ τη θέση της σε μια ορθολογικότητα που θεμελιώνεται στην ιστορική αυτοπαραγωγή της και νομιμοποιείται από αυτήν. Σε αντίθεση με τη φύση, στην οποία ο χρόνος
λειτουργεί αρνητικά και καταστροφικά, στο πεδίο του πνεύματος ο χρόνος συνιστά ιστορία, δηλαδή διαρκή παραγωγή νέων μορφών. Το εγελιανό Geist («πνεύμα»/spirit, και όχι βέβαια «νους»/mind) δεν έχει τίποτε «πνευματιστικό», τίποτε μυστικιστικό ή... αποκρυφιστικό. Καταρχήν, το πνεύμα δηλώνει το σύνολο αυτού που θα μπορούσε να αποκληθεί πολιτισμική παραγωγή της ανθρωπότητας. Και βέβαια, ένα τέτοιο πνεύμα δεν βρίσκεται ποτέ
σε κάποιο μυστηριώδες Επέκεινα, αλλά ανήκει ουσιωδώς στο Εντεύθεν: «δεν φανερώνει
κάτι [άλλο από αυτό το ίδιο], αλλά προσδιορισμός και περιεχόμενό του είναι η ίδια η φανέρωσή» του (W 10, σ. 27), η μετάπλασή του σε αντικειμενικό κόσμο. Η πορεία της ιστορίας
είναι έτσι μια πορεία αυτογνωσίας του πνεύματος μέσα από τα δημιουργήματά του – μια
πορεία που, κατά τον Χέγκελ, ολοκληρώνεται μεν και πληρούται, χωρίς όμως και να διακόπτεται.
*
Το έργο του Χέγκελ εκτείνεται
Πέμπτη 24 Ιανουαρίου 2019
"Μια άλλη ματια στον Στάλιν"
(απόσπασμα από το γνωστό βιβλίο του Λουντο Μαρτενς)
Μισώντας το σοσιαλισμό, η αστική τάξη αρέσκεται να υπογραμμίζει τον «αναγκαστικό» χαρακτήρα της εκβιομηχάνισης. Όσοι όμως έζησαν ή παρακολούθησαν τη σοσιαλιστική εκβιομηχάνιση από τη μεριά των εργαζόμενων μαζών υπογραμμίζουν τα εξής χαρακτηριστικά της: τον ηρωισμό στην εργασία, τον ενθουσιασμό και τη μαχητικότητα.
Στη διάρκεια του πρώτου πενταετούς προγράμματος, η Άννα Λουίζα Στρονγκ, νεαρή Αμερικανίδα δημοσιογράφος που είχε προσληφθεί στη σοβιετική εφημερίδα Τα Νέα της Μόσχας, διέσχισε τη χώρα απ’ άκρη σ’ άκρη. Όταν, το 1956, ο Χρουστσόφ εξαπέλυσε την ύπουλη επίθεσή του κατά του Στάλιν, εκείνη θεώρησε σκόπιμο να υπενθυμίσει ορισμένα σημαντικά γεγονότα. Αναφερόμενη στο πρώτο πενταετές πρόγραμμα, διατύπωσε την ακόλουθη κρίση: «Ποτέ στην ιστορία δεν πραγματοποιήθηκε τέτοια πρόοδος τόσο γρήγορα.» ·
Το 1929, χρονιά που ξεκίνησε το πρόγραμμα, ο ενθουσιασμός των εργαζόμενων μαζών είναι τέτοιος που, ακόμα και ένας ειδικός του παλιού καθεστώτος της Ρωσίας, που το 1918 είχε ξεράσει όλο του το μίσος ενάντια στους μπολσεβίκους, αναγκάστηκε να αναγνωρίσει ότι η χώρα ήταν αγνώριστη. Ο δρ. Έμιλ Τζόζεφ Ντίλον έζησε στη Ρωσία από το 1877 ως το 1914 και δίδαξε σε διάφορα ρωσικά πανεπιστήμια.
Αναχωρώντας το 1918, γράφει:
«Στο κίνημα των μπολσεβίκων δεν υπάρχει ίχνος δημιουργικών ή κοινωνικών ιδεών. Ο μπολσεβικίσμός είναι ο τσαρισμός από την ανάποδη. Μεταχειρίζεται τόσο άσχημα τους καπιταλιστές όσο οι τσάροι τους δουλοπάροικούς τους».
Όταν όμως ο Ντίλον επιστρέφει στη Ρωσία δέκα χρόνια αργότερα, δεν πιστεύει στα μάτια του:
«Παντού ο λαός σκέπτεται, εργάζεται, οργανώνεται, πραγματοποιεί ανακαλύψεις
Δευτέρα 21 Ιανουαρίου 2019
Το συλλαλητήριο για τη Μακεδονία -ΜΑΒΗ, Ναζί και… «Μακεδονία ξακουστή»
«Καπελωμένοι» χιλιάδες πολίτες από εθνικιστές και ακροδεξιούς στους οποίους παρείχε «ομπρέλα» η ΝΔ.
Τα ανιστόρητα και εθνικιστικά συνθήματα, η παρουσία των ναζί της Χρυσής Αυγής, ο ακροδεξιός και φασιστικός παροξυσμός και οιεπικίνδυνες αλυτρωτικές κορώνες, κυριάρχησαν στο συλλαλητήριοπου πραγματοποιήθηκε στο Σύνταγμα εναντίον της «Συμφωνίας των Πρεσπών».
Τα ανιστόρητα και εθνικιστικά συνθήματα, η παρουσία των ναζί της Χρυσής Αυγής, ο ακροδεξιός και φασιστικός παροξυσμός και οιεπικίνδυνες αλυτρωτικές κορώνες, κυριάρχησαν στο συλλαλητήριοπου πραγματοποιήθηκε στο Σύνταγμα εναντίον της «Συμφωνίας των Πρεσπών».
Πολλές δεκάδες χιλιάδεςδιαδηλωτέςσυμμετείχαν στο συλλαλητήριο που διοργανώθηκε από τη λεγόμενη «Επιτροπής Αγώνα για την Ελληνικότητα της Μακεδονίας», «καπελωμένοι» από ένα κράμα εθνικιστικών, ακροδεξιών, φασιστικών και ναζιστικών στοιχείων, πλαισιωμένα από τα πιο σκοταδιστικά τμήματα της εκκλησίας και των παραεκκλησιατικών οργανώσεων. Σε όλους αυτούς πρόσφεραν«ομπρέλα» (και λειτούργησαν σαν «πλυντήρια») οι εκπρόσωποι πολιτικών κομμάτων (ΝΔ, ΑΝΕΛ,Ένωση Κεντρώων) που συμμετείχαν στο συλλαλητήριο.
Σύμφωνα με τα λεγόμενα της Αστυνομίας στο συλλαλητήριο συμμετείχαν 60.000 πολίτες, με τους διοργανωτές να δίνουν πολύ μεγαλύτερα νούμερα με συνέπεια να επαναλαμβάνεται ο γνωστός ανόητος “πόλεμος” ανακοινώσεων και δηλώσεων γύρω από τα «πραγματικά νούμερα» των συμμετεχόντων.
Το «παρών» έδωσαν στελέχη της ΝΔ, με πρώτο και καλύτερο τον πρώην πρωθυπουργό, Αντώνη Σαμαρά, ο οποίος, μαζί με το γαλάζιο δήμαρχο Αμαρουσίου και υποψήφιο Περιφερειάρχη, Γιώργο Πατούλη (κεντρικό ομιλητή του συλλαλητηρίου), εκπροσώπησαν την τακτική της αξιωματικής αντιπολίτευσης να εκμεταλλευτεί το «Μακεδονικο», ενόψει των εκλογικών αναμετρήσεων που έρχονται. Ο πρόεδρος της ΝΔ, Κυριάκος Μητσοτάκης, σε δηλώσεις του για το συλλαλητήριο έκανε λόγο για «απάντηση του ελληνικού λαού» στην συμφωνία.
Σύμφωνα με τα λεγόμενα της Αστυνομίας στο συλλαλητήριο συμμετείχαν 60.000 πολίτες, με τους διοργανωτές να δίνουν πολύ μεγαλύτερα νούμερα με συνέπεια να επαναλαμβάνεται ο γνωστός ανόητος “πόλεμος” ανακοινώσεων και δηλώσεων γύρω από τα «πραγματικά νούμερα» των συμμετεχόντων.
Το «παρών» έδωσαν στελέχη της ΝΔ, με πρώτο και καλύτερο τον πρώην πρωθυπουργό, Αντώνη Σαμαρά, ο οποίος, μαζί με το γαλάζιο δήμαρχο Αμαρουσίου και υποψήφιο Περιφερειάρχη, Γιώργο Πατούλη (κεντρικό ομιλητή του συλλαλητηρίου), εκπροσώπησαν την τακτική της αξιωματικής αντιπολίτευσης να εκμεταλλευτεί το «Μακεδονικο», ενόψει των εκλογικών αναμετρήσεων που έρχονται. Ο πρόεδρος της ΝΔ, Κυριάκος Μητσοτάκης, σε δηλώσεις του για το συλλαλητήριο έκανε λόγο για «απάντηση του ελληνικού λαού» στην συμφωνία.
Ο Γ.Πατούλης, από το βήμα της συγκέντρωσης ανέλαβε για λογαριασμό και της ΝΔ να ζητήσει την απόσυρση της Συμφωνίας, ψαρεύοντας ψήφους κι έχοντας δίπλα του, μεταξύ άλλων, και τον ακροδεξιό δήμαρχο Άργους, Δ. Καμπόσο.
Ενδεικτικό του πνεύματος των διοργανωτών ήταν ότι δεν έλειψαν τασυνθήματα για τον «ήρωα» Κατσίφα. Μάλιστα, επιλέχθηκε να μιλήσει από το βήμα της συγκέντρωσης η αδερφή του Κατσίφα, η οποία εκφώνησε αλυτρωτικούς αλαλαγμούς κρατώντας σημαία που παραπέμπει στη διεκδίκηση εδαφών της Αλβανίας. Στη σημαία υπήρχε και φωτογραφία του αδερφού της, θιασώτη της δολοφονικής φασιστικής ΜΑΒΗ, οργάνωσης που διεκδικεί την προσάρτηση της Νότιας Αλβανίας στην Ελλάδα.
Από το βήμα των ομιλητών, μεταξύ ρασοφόρων και «μακεδονομάχων», δεν έλειψε η τραγουδίστρια Αφροδίτη Μάνου η οποία… κανιβάλισε το τραγούδι «Της Δικαιοσύνης ‘Ηλιε νοητέ», επιχειρώντας να του φορέσει κοστούμι για εθνικόφρονες! Είχε προηγηθεί ο τραγουδιστής (και «καλός χριστιανός»), Πέτρος Γαϊτάνος, γνωστός για τη συμπάθειά του στη Χρυσή Αυγή.
Κεντρικό πρόσωπο των ομιλητών στο συλλαλητήριο ήταν ο Κρις Σπύρου, «εκλεκτή» μορφή του πολιτικού συστήματος του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού, στενός συνεργάτης του Μπιλ Κλίντον (και την περίοδο που ως πρόεδρος των ΗΠΑ βομβάρδιζε τη Γιουγκοσλαβία). Θυμίζουμε ότι ο καλός πατριώτης Κρις Σπύρου έχει, μεταξύ άλλων, εκλεγεί τρεις φορές βουλευτής στη Βουλή των Αντιπροσώπων του Νιου Χάμσαϊρ. Επίσης,έχει διατελέσει πρόεδρος του Δημοκρατικού Κόμματος στην ίδια Πολιτεία καθώς και πρόεδρος, εκεί, των εκλεκτόρων του Μπιλ Κλίντον, τo 1992.
Ο ναζί Λαγός στα επεισόδια
Στο «πανηγύρι» του εθνικισμού πρωταγωνιστικό ρόλο είχαν και τα ναζίδια της Χρυσής Αυγής.
Οι ναζί είχαν γεμίσει από νωρίς την πλατεία με τρικάκια και οργανωμένα τμήμα των τραμπούκων της είχαν πιάσει καίρια πόστα γύρω κι εντός της πλατείας Συντάγματος.
Βουλευτές και μέλη της ναζιστικής συμμορίας είχαν στηθεί μπροστά από τη Βουλή, στη λεωφόρο Β.Αμαλίας, έξω από τη «Μεγάλη Βρετάνια».
Σε αντίθεση με τις πραγματικά λαϊκές εργατικές κινητοποιήσεις – όπου ομάδες προβοκατόρων έχουν αρκετές φορές ξεπηδήσει «από το πουθενά» για να κάψουν και διαλύσουν συγκεντρώσεις – στο συλλαλητήριο στο Σύνταγμα υπήρξε κάτι που πρέπει να υπογραμμιστεί:
Τα φασιστοειδή, με κουκούλες, στειλιάρια, αντιασφυξιογόνες μάσκες και κάθε λογής… αξεσουάρ, βγήκαν μέσα από τη συγκέντρωση, της οποίας αποτελούσαν μέρος, πετώντας βόμβες μολότοφ και καπνογόνα, επιχειρώντας εισβολή στη Βουλή.
Τα ΜΑΤ από την πλευρά τους, με έναν «επιχειρησιακό σχεδιασμό» που περισσότερο διευκόλυνε παρά απέτρεπε τα επεισόδια, αντί της απομόνωσης των ακροδεξιών τραμπούκων, απάντησαν με ρίψη χημικών που κατά απαράδεκτο τρόπο η επίδρασή τους επεκτάθηκε και προς τους διαδηλωτές. Υπήρξαν τραυματισμοί τόσο ανδρών των δυνάμεων καταστολής, όσο και πολιτών.
Θύματα των επιθέσεων των φασιστών έπεσαν φωτογράφοι και δημοσιογράφοι. Ο φωτορεπόρτερ Κώστας Νταντάμης χτυπήθηκε στο κεφάλι. Κατήγγειλε ότι επιτέθηκαν στον ίδιο και σε συναδέλφους του που προσπάθησαν να τον βοηθήσουν. Τους χτυπούσαν με ρόπαλα, κλωτσιές και μπουνιές. Ο ίδιος δήλωσε:
«Μου φώναζαν φέρε την κάμερα. Δεν την έδωσα και άρχισαν να με χτυπούν και να με βαράνε. Ξεκίνησαν γύρω στα 2-3 άτομα και μετά μαζεύτηκαν κι άλλοι. Μου έκλεψαν τον εξοπλισμό».
Στα επεισόδια στο Σύνταγμα ήταν το γνωστό ναζιστόμουτρο, βουλευτής Χρυσής Αυγής, Γιάννης Λαγός. Εμφανίστηκε να περιστοιχίζεται από ομοϊδεάτες του, εξοπλισμένους με ρόπαλα. Αυτούς που ο αντιπρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας, Αδ. Γεωργιάδης, αργότερα, μιλώντας στον ANT1, βάφτισε… «αναρχικούς»! Δείτε το βίντεο του News 24/7 που δείχνει ποιοι ήταν αυτοί που πρωτοστάτησαν στα επεισόδια και όπου (μετά το 0.23) … απαθανατίζεται ο ναζί Λαγός.
(ημεροδρομος)
Ενδεικτικό του πνεύματος των διοργανωτών ήταν ότι δεν έλειψαν τασυνθήματα για τον «ήρωα» Κατσίφα. Μάλιστα, επιλέχθηκε να μιλήσει από το βήμα της συγκέντρωσης η αδερφή του Κατσίφα, η οποία εκφώνησε αλυτρωτικούς αλαλαγμούς κρατώντας σημαία που παραπέμπει στη διεκδίκηση εδαφών της Αλβανίας. Στη σημαία υπήρχε και φωτογραφία του αδερφού της, θιασώτη της δολοφονικής φασιστικής ΜΑΒΗ, οργάνωσης που διεκδικεί την προσάρτηση της Νότιας Αλβανίας στην Ελλάδα.
Από το βήμα των ομιλητών, μεταξύ ρασοφόρων και «μακεδονομάχων», δεν έλειψε η τραγουδίστρια Αφροδίτη Μάνου η οποία… κανιβάλισε το τραγούδι «Της Δικαιοσύνης ‘Ηλιε νοητέ», επιχειρώντας να του φορέσει κοστούμι για εθνικόφρονες! Είχε προηγηθεί ο τραγουδιστής (και «καλός χριστιανός»), Πέτρος Γαϊτάνος, γνωστός για τη συμπάθειά του στη Χρυσή Αυγή.
Κεντρικό πρόσωπο των ομιλητών στο συλλαλητήριο ήταν ο Κρις Σπύρου, «εκλεκτή» μορφή του πολιτικού συστήματος του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού, στενός συνεργάτης του Μπιλ Κλίντον (και την περίοδο που ως πρόεδρος των ΗΠΑ βομβάρδιζε τη Γιουγκοσλαβία). Θυμίζουμε ότι ο καλός πατριώτης Κρις Σπύρου έχει, μεταξύ άλλων, εκλεγεί τρεις φορές βουλευτής στη Βουλή των Αντιπροσώπων του Νιου Χάμσαϊρ. Επίσης,έχει διατελέσει πρόεδρος του Δημοκρατικού Κόμματος στην ίδια Πολιτεία καθώς και πρόεδρος, εκεί, των εκλεκτόρων του Μπιλ Κλίντον, τo 1992.
Ο ναζί Λαγός στα επεισόδια
Στο «πανηγύρι» του εθνικισμού πρωταγωνιστικό ρόλο είχαν και τα ναζίδια της Χρυσής Αυγής.
Οι ναζί είχαν γεμίσει από νωρίς την πλατεία με τρικάκια και οργανωμένα τμήμα των τραμπούκων της είχαν πιάσει καίρια πόστα γύρω κι εντός της πλατείας Συντάγματος.
Βουλευτές και μέλη της ναζιστικής συμμορίας είχαν στηθεί μπροστά από τη Βουλή, στη λεωφόρο Β.Αμαλίας, έξω από τη «Μεγάλη Βρετάνια».
Σε αντίθεση με τις πραγματικά λαϊκές εργατικές κινητοποιήσεις – όπου ομάδες προβοκατόρων έχουν αρκετές φορές ξεπηδήσει «από το πουθενά» για να κάψουν και διαλύσουν συγκεντρώσεις – στο συλλαλητήριο στο Σύνταγμα υπήρξε κάτι που πρέπει να υπογραμμιστεί:
Τα φασιστοειδή, με κουκούλες, στειλιάρια, αντιασφυξιογόνες μάσκες και κάθε λογής… αξεσουάρ, βγήκαν μέσα από τη συγκέντρωση, της οποίας αποτελούσαν μέρος, πετώντας βόμβες μολότοφ και καπνογόνα, επιχειρώντας εισβολή στη Βουλή.
Τα ΜΑΤ από την πλευρά τους, με έναν «επιχειρησιακό σχεδιασμό» που περισσότερο διευκόλυνε παρά απέτρεπε τα επεισόδια, αντί της απομόνωσης των ακροδεξιών τραμπούκων, απάντησαν με ρίψη χημικών που κατά απαράδεκτο τρόπο η επίδρασή τους επεκτάθηκε και προς τους διαδηλωτές. Υπήρξαν τραυματισμοί τόσο ανδρών των δυνάμεων καταστολής, όσο και πολιτών.
Θύματα των επιθέσεων των φασιστών έπεσαν φωτογράφοι και δημοσιογράφοι. Ο φωτορεπόρτερ Κώστας Νταντάμης χτυπήθηκε στο κεφάλι. Κατήγγειλε ότι επιτέθηκαν στον ίδιο και σε συναδέλφους του που προσπάθησαν να τον βοηθήσουν. Τους χτυπούσαν με ρόπαλα, κλωτσιές και μπουνιές. Ο ίδιος δήλωσε:
«Μου φώναζαν φέρε την κάμερα. Δεν την έδωσα και άρχισαν να με χτυπούν και να με βαράνε. Ξεκίνησαν γύρω στα 2-3 άτομα και μετά μαζεύτηκαν κι άλλοι. Μου έκλεψαν τον εξοπλισμό».
Στα επεισόδια στο Σύνταγμα ήταν το γνωστό ναζιστόμουτρο, βουλευτής Χρυσής Αυγής, Γιάννης Λαγός. Εμφανίστηκε να περιστοιχίζεται από ομοϊδεάτες του, εξοπλισμένους με ρόπαλα. Αυτούς που ο αντιπρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας, Αδ. Γεωργιάδης, αργότερα, μιλώντας στον ANT1, βάφτισε… «αναρχικούς»! Δείτε το βίντεο του News 24/7 που δείχνει ποιοι ήταν αυτοί που πρωτοστάτησαν στα επεισόδια και όπου (μετά το 0.23) … απαθανατίζεται ο ναζί Λαγός.
(ημεροδρομος)
Γιώργης Ερυθριάδης (1910- 21/1/1963)
Δεσμώτης - μάρτυρας του Ιτζεδίν
Το παράδειγμά του εμπνέει και καθοδηγεί πάντα
Τη μνήμη του αξέχαστου κομμουνιστή ηγέτη Γιώργη Ερυθριάδη, που εξοντώθηκε το Γενάρη του 1963, στο Ιτζεδίν Κρήτης (επί κυβέρνησης Καραμανλή), τιμάμε φέτος με δύο κείμενα από βιβλία συγκρατουμένων του.
Το πρώτο είναι από τις "Μνήμες και Εικόνες" του Γιάννη Μποτού (πάνε χρόνια που πέθανε κι αυτός) και αναφέρεται στο παρακάτω χρονικό, με πρωταγωνιστή τον Ερυθριάδη:
"Στο Καλάμι της Κρήτης, το λεγόμενο και Ιτζεδίν, απ' τ' όνομα κάποιου πασά, φαίνεται, που 'φκιασε το φρούριο, πάνω απ' τον κόλπο της Σούδας, είχαμε και το Γιώργη Ερυθριάδη. Ο μπάρμπα Γιώργης, έτσι τον φωνάζαμε, ήταν ανώτατο στέλεχος του Κόμματος, μέλος του Πολιτικού Γραφείου. Πολύ ζωντανός άνθρωπος και με πολύ κοφτερό μυαλό, με θέληση και αποφασιστικότητα και αδιάλλαχτος μέχρις υπερβολής στην υπεράσπιση της πολιτικής του Κόμματος. Πέθανε, όπως είναι γνωστό, στη φυλακή του Καλαμιού από συμφόρηση. Τον άφησαν χωρίς γιατρό κι όταν στα στερνά τον μετέφεραν καθυστερημένα στα Χανιά, τον μετέφεραν με φορτηγό... Και κει πέθανε.
Κάποτε βρεθήκαμε σαν ομάδα πολιτικών κρατουμένων σε πολύ δύσκολη θέση απέναντι στον αντίπαλο. Συγκεκριμένα, επειδή στο Καλάμι η ομάδα παλιότερα είχε διασπαστεί, χρειάστηκε επέμβαση του Κόμματος για να ξεπεραστεί η διάσπαση. Και τώρα είχε γίνει σε συνέλευση της ομάδας μια εισήγηση - ανάλυση απ' το γραμματέα της απόφασης του Πολιτικού Γραφείου, σχετικά με την κατάσταση στη φυλακή. Το χαρτί, λοιπόν, με το κείμενο της εισήγησης αυτής, μαζί και με γράμμα, μου φαίνεται, προς το Πολιτικό Γραφείο, το 'πιάσαν στον Α θάλαμο σε μια έρευνα. Το είχε ο Παντελής Κιουρτσής και μόλις είπαν "έρευνα", το 'χωσε στο κρεβάτι του Στέλιου Μαυρομάτη. Ομως απ' έξω απ' το παράθυρο αντελήφθηκαν την κίνηση δυο φύλακες, ο Ρήγας κι ο Καφατάκης, και μόλις μπήκαν μέσα πήγαν κατ' ευθείαν στο Στέλιο, τον στρίμωξαν, πήραν το χαρτί και το πήγαν στον αρχιφύλακα το Μαθιουδάκη, τον λεγόμενο "Χάρτιγκ", στο χωλ ανάμεσα στον Α και Β θάλαμο. Αν σωστά έμαθα τώρα τελευταία, υπήρχε κάποιος χαφιές στον Α θάλαμο που είχε προδώσει το μυστικό. Εγραφε γράμματα στη μάνα του και κει μέσα έγραφε και σημείωμα με πληροφορίες προς τη διεύθυνση της φυλακής. Ξεσκεπάστηκε αργότερα και διώχτηκε απ' την ομάδα. Τότε λοιπόν, σε κείνη τη δύσκολη στιγμή, διαπίστωσα για τον Ερυθριάδη, κι όλοι μας βέβαια, ότι επρόκειτο για άνθρωπο με πολλές ικανότητες και μεγάλη αποφασιστικότητα.
Με εντολή του, ενεργήσαμε τόσο γρήγορα και αποφασιστικά, που μέσα σε λίγα λεπτά της ώρας είχαμε στραπατσάρει τον αντίπαλο κι είχαμε βγει απ' την πολύ δύσκολη θέση μας. Συγκεκριμένα εκεί στο χωλ, ανάμεσα στους Α και Β θαλάμους, απομονώσαμε τον αρχιφύλακα απ' τους φύλακες που βρίσκονταν στον Α και Β θάλαμο κι έκαναν την έρευνα, του κάναμε και μεις έρευνα και του πήραμε απ' την τσέπη το χαρτί και το κάψαμε. Απ' τη βία τους μάλιστα τα παιδιά που του 'καμαν την έρευνα, του πήραν και την ταυτότητα, που φυσικά την επιστρέψαμε αμέσως. Λύσσαξαν οι φύλακες κι απ' κακό τους και την προσβολή, που θεωρούσαν ότι έπαθαν, ήταν βλέπεις και Κρητικοί και το πήραν και εγωιστικά, προσωπικά το πράμα, φώναζαν στους φρουρούς και τους ζητούσαν να μας ρίξουν στο ψαχνό. "Στους θαλάμους μας, παιδιά", φωνάζει ο μπάρμπα Γιώργης και σε λίγο είμασταν μέσα όλοι. Αυτό ήταν. Σιγά - σιγά τους πέρασε και μέρεψαν...".
Το δεύτερο είναι από την προσωπική κατάθεση του Γιώργη Τρικαλινού με τίτλο "Πιστοί στις Ιδέες του Επιστημονικού Σοσιαλισμού" (Τόμ. Β) και πρόκειται για αδημοσίευτο γράμμα του προς τον αθηναϊκό Τύπο από την Απομόνωση του Ιτζεδίν, για το πώς εξοντώθηκε ο Ερυθριάδης, που έρχεται για πρώτη φορά στο φως της δημοσιότητας:
"Τους τάφους των νεκρών κανείς δεν τους αρνείται. Στις 22.1.63, η κυβερνητική εφημερίδα "Καθημερινή" έγραφε:
"Απέθανε το απόγευμα ο Γεώργιος Ερυθριάδης, στέλεχος του ΚΚΕ... από 17μήνου εκρατείτο εν απομονώσει".
Και το υπουργείο Δικαιοσύνης με τη σιωπή του εβεβαίου του λόγου το ασφαλές.
Υπάρχουν, όμως, άνθρωποι που αρνούνται τους τάφους των ζωντανών. Και δεν είναι άλλοι από εκείνους που τους άνοιξαν.
Αυτό συμβαίνει με μας.
Μας άρπαξαν, πριν δυο χρόνια, απ' τις φυλακές Αλικαρνασσού - Ηρακλείου, γιατί με τους 225 συγκρατουμένους μας καταγγείλαμε στο λαό, το διευθυντή κ. Μ. Κουνενάκη, τα εξοντωτικά μέτρα που εφάρμοζε εναντίον μας και για την παράνομη κατακράτηση μέρους του συσσιτίου μας. Διαπίστωσαν και απεφάνθηκαν πως είχαμε δίκιο (Α. Χριστοδούλου - Επιθεωρητής του υπουργείου). Αλλά παρ' όλα αυτά, μας μεταφέρανε αλυσοδεμένους στο κάτεργο του Ιντζεδίν. Μας κλείσανε σε ένα στενό διαμέρισμα, στη λεγόμενη Ακτίνα Β, σε αυστηρή απομόνωση από τους άλλους 70 πολιτικούς κρατούμενους. Μας επέβαλαν ένα ειδικό εξοντωτικό καθεστώς. Βλέπουν τα λαμπρά αποτελέσματα του έργου τους. Από τους 22 απομείναμε 10. Εστειλαν τέσσερις βαριά άρρωστους στην Αθήνα, στο νοσοκομείο "Αγιος Παύλος". Εναν στο ψυχιατρείο της Καλλιθέας. Εναν στον τάφο.
Γνωρίζουν τα μαρτύρια που τραβάμε εδώ μέσα και τους κινδύνους που διατρέχει η ζωή μας. Μας εξοντώνουν εν ψυχρώ...
Κι έρχονται ύστερα και αρνούνται τα πάντα.
Στις 12.4.1963 η εφημερίδα "ΒΗΜΑ" έγραψε:
"Εις απάντησιν σχετικού δημοσιεύματος, το υπουργείον Δικαιοσύνης τονίζει ότι ουδείς κατάδικος ευρίσκεται εν απομονώσει εις τα φυλακάς Καλαμίου". Ωραία!
Ας επιτρέψει, λοιπόν, το υπουργείο να επισκεφτεί τη φυλακή μας μια αντιπροσωπεία βουλευτών, νομικών και δημοσιογράφων.
ΙΔΟΥ ΤΟ ΙΤΖΕΔΙΝ!
ΤΟΛΜΗΣΑΤΕ ΚΥΡΙΟΙ
17.4.63
ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΚΡΑΤΟΥΜΕΝΟΙ ΤΗΣ ΑΠΟΜΟΝΩΣΗΣ ΤΟΥ ΙΤΖΕΔΙΝ ΚΡΗΤΗΣ
Υ. Γ. Το γράμμα αυτό γράφτηκε από τον Γιώργη Μωραϊτη, που κείνο τον καιρό ήταν κι αυτός κρατούμενος στις φυλακές - εξοντωτήρια του Ιτζεδίν, και επρόκειτο να σταλεί σε ορισμένες αθηναϊκές εφημερίδες. Δεν έγινε γνωστό πώς και γιατί δε στάλθηκε. Πολλά τα εμπόδια στη φυλακή του Ιτζεδίν. Ετσι έμεινε αδημοσίευτο. Βρέθηκε εκ των υστέρων στα χαρτιά του σ. Γ. Μωραϊτη και το φέρνουμε στη δημοσιότητα".
(ΡΙΖΟΣΠΆΣΤΗΣ)
Στη δικτατορία Μεταξά, ο Ερυθριάδης δούλεψε παράνομα, χρησιμοποιώντας το όνομα Πέτρος. Από τότε αυτό το όνομα, Πετρής, έγινε σχεδόν συστατικό του ονόματός του και μ’ αυτό τον συναντάμε σε πολλά έγγραφα της ιστορίας του ΚΚΕ. Υπήρξε μέλος και Γραμματέας του Μακεδονικού Γραφείου της Κομματικής Οργάνωσης Θεσσαλονίκης κατά τη διάρκεια της Κατοχής έως την Απελευθέρωση.
Πολέμαρχος του ΔΣΕ, συμμετείχε ως μέλος του Πολεμικού Συμβουλίου στο ένδοξο αυτό έπος, ανέλαβε διοικητής της 20ης Ταξιαρχίας και αργότερα διοικητής της 6ης Μεραρχίας του ΔΣΕ, που δρούσε στην Κεντρική Μακεδονία. Μετά την υποχώρηση του ΔΣΕ, ο Ερυθριάδης πέρασε στην πολιτική προσφυγιά.
Ξαναβρέθηκε στην Ελλάδα παράνομα, ως μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του Κόμματος, με αποστολή την καθοδήγηση των παράνομων Κομματικών Οργανώσεων. Συνελήφθη το 1960 και την ίδια χρονιά αρχίζει στο Διαρκές Στρατοδικείο της Αθήνας η δίκη 12 στελεχών του ΚΚΕ με την κατηγορία της «κατασκοπείας».
Στο τυποποιημένο κατηγορητήριο αναφέρονταν πως οι κατηγορούμενοι «εισήλθον εις την Ελλάδα εκ χωρών του παραπετάσματος με σκοπόν τη διενέργειαν κατασκοπείας διά λογαριασμόν ξένης δυνάμεως». Οι Ρούλα Κουκούλου, Αύρα Παρτσαλίδου, Κώστας Φιλίνης, Γιώργης Ερυθριάδης, Έλλη Ερυθριάδου και Κώστας Τριανταφύλλου καταδικάζονται σε ισόβια μια βδομάδα αργότερα.
Ο Ερυθριάδης μεταφέρθηκε στις φυλακές Ιτζεδίν, όπου, αν και βαρειά άρρωστος, τον έκλεισαν επί 17 μήνες στην απομόνωση αυτού του κάτεργου όπου και άφησε την τελευταία του πνοή στις 21 Γενάρη 1963.
Από τα 35 χρόνια της ζωής του στο Κόμμα και τη Νεολαία του, ο Ερυθριάδης πέρασε 15 χρόνια στις φυλακές και στις εξορίες, 6 στα βουνά, 4 στην παρανομία, 5 στην πολιτική προσφυγιά και τα άλλα 5 μεταξύ νόμιμης και μισοπαράνομης δράσης. Έτσι κύλησε όλη η αγωνιστική του πορεία που ξεκίνησε από τα εφηβικά του χρόνια και διάρκεσε ως τα 53 του.
(από το αρχείο του ΚΚΕ)
Ο Γ. Ερυθριάδης, γεννήθηκε το 1910. Από παιδί ακόμη, έζησε και ανδρώθηκε στους εργατικούς και λαϊκούς αγώνες στη Νάουσα, όπου ανέπτυξε πλούσια συνδικαλιστική και κομματική δράση μέσα από τις γραμμές της ΟΚΝΕ και του ΚΚΕ. Στη δικτατορία Μεταξά, ο Ερυθριάδης δούλεψε παράνομα, χρησιμοποιώντας το όνομα Πέτρος. Από τότε αυτό το όνομα, Πετρής, έγινε σχεδόν συστατικό του ονόματός του και μ’ αυτό τον συναντάμε σε πολλά έγγραφα της ιστορίας του ΚΚΕ. Υπήρξε μέλος και Γραμματέας του Μακεδονικού Γραφείου της Κομματικής Οργάνωσης Θεσσαλονίκης κατά τη διάρκεια της Κατοχής έως την Απελευθέρωση.
Πολέμαρχος του ΔΣΕ, συμμετείχε ως μέλος του Πολεμικού Συμβουλίου στο ένδοξο αυτό έπος, ανέλαβε διοικητής της 20ης Ταξιαρχίας και αργότερα διοικητής της 6ης Μεραρχίας του ΔΣΕ, που δρούσε στην Κεντρική Μακεδονία. Μετά την υποχώρηση του ΔΣΕ, ο Ερυθριάδης πέρασε στην πολιτική προσφυγιά.
Ξαναβρέθηκε στην Ελλάδα παράνομα, ως μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του Κόμματος, με αποστολή την καθοδήγηση των παράνομων Κομματικών Οργανώσεων. Συνελήφθη το 1960 και την ίδια χρονιά αρχίζει στο Διαρκές Στρατοδικείο της Αθήνας η δίκη 12 στελεχών του ΚΚΕ με την κατηγορία της «κατασκοπείας».
Στο τυποποιημένο κατηγορητήριο αναφέρονταν πως οι κατηγορούμενοι «εισήλθον εις την Ελλάδα εκ χωρών του παραπετάσματος με σκοπόν τη διενέργειαν κατασκοπείας διά λογαριασμόν ξένης δυνάμεως». Οι Ρούλα Κουκούλου, Αύρα Παρτσαλίδου, Κώστας Φιλίνης, Γιώργης Ερυθριάδης, Έλλη Ερυθριάδου και Κώστας Τριανταφύλλου καταδικάζονται σε ισόβια μια βδομάδα αργότερα.
Ο Ερυθριάδης μεταφέρθηκε στις φυλακές Ιτζεδίν, όπου, αν και βαρειά άρρωστος, τον έκλεισαν επί 17 μήνες στην απομόνωση αυτού του κάτεργου όπου και άφησε την τελευταία του πνοή στις 21 Γενάρη 1963.
Από τα 35 χρόνια της ζωής του στο Κόμμα και τη Νεολαία του, ο Ερυθριάδης πέρασε 15 χρόνια στις φυλακές και στις εξορίες, 6 στα βουνά, 4 στην παρανομία, 5 στην πολιτική προσφυγιά και τα άλλα 5 μεταξύ νόμιμης και μισοπαράνομης δράσης. Έτσι κύλησε όλη η αγωνιστική του πορεία που ξεκίνησε από τα εφηβικά του χρόνια και διάρκεσε ως τα 53 του.
Δευτέρα 14 Ιανουαρίου 2019
«H τάξη βασιλεύει στο Βερολίνο»
100 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΤΩΝ ΛΙΜΠΚΝΕΧΤ - ΛΟΥΞΕΜΠΟΥΡΓΚ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΟΣΙΑΛΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
Αποσπάσματα από το τελευταίο κείμενο της Ρ. Λούξεμπουργκ, που γράφτηκε λίγες ώρες πριν από τη δολοφονία της
Στις 15 Γενάρη 1919 συλλαμβάνονται και δολοφονούνται από τμήματα των Φράικοπς (παραστρατιωτικές μονάδες που συγκροτήθηκαν για το χτύπημα της γερμανικής επανάστασης) οι ηγέτες του νεοϊδρυθέντος ΚΚ Γερμανίας Καρλ Λίμπκνεχτ και Ρόζα Λούξεμπουργκ. Υπεύθυνη για τη δολοφονία είναι η ηγεσία του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος Γερμανίας και προσωπικά ο καγκελάριος Φρίντριχ Εμπερτ και ο υπουργός στρατιωτικών Γκούσταβ Νόσκε, που καθοδήγησαν το πνίξιμο της επανάστασης. Το κείμενο που ακολουθεί γράφτηκε από την Ρόζα Λούξεμπουργκ την ίδια μέρα της δολοφονίας της.
« (...) "Η τάξη βασιλεύει στο Βερολίνο!" Ετσι διακηρύττει θριαμβευτικά ο αστικός Τύπος, έτσι δηλώνουν ο Εμπερτ και ο Νόσκε, και οι αξιωματικοί του "νικηφόρου στρατού", τους οποίους ο μικροαστικός όχλος στο Βερολίνο χειροκροτεί κουνώντας χαρτομάντιλα και φωνάζοντας "Ούρα!". Η δόξα και η τιμή των γερμανικών όπλων έχουν δικαιωθεί από την αρχή της παγκόσμιας ιστορίας. Αυτοί που κατατροπώθηκαν στην Φλάνδρα και στην Αργκόν επανόρθωσαν τη φήμη τους με μια λαμπρή νίκη - πάνω από 300 Σπαρτακιστές στο κτίριο της Φόρβερτς (Vorwarts). Οι μέρες που οι ένδοξοι Γερμανοί στρατιώτες εισέβαλαν στο Βέλγιο και οι μέρες του στρατηγού Φον Εμιχ, του κατακτητή της Λιέγης, ωχριούν μπροστά στα κατορθώματα των Ράινχαρτ και σία στους δρόμους του Βερολίνου. Οι μαινόμενοι στρατιώτες της κυβέρνησης κατέσφαξαν τους απεσταλμένους, που προσπάθησαν να διαπραγματευτούν την παράδοση του κτιρίου της Φόρβερτς, χρησιμοποιώντας τους υποκόπανους των τουφεκιών για να τους χτυπήσουν μέχρι να μην αναγνωρίζονται. Οι αιχμάλωτοι παρατάχθηκαν στον τοίχο και κατασφάχτηκαν τόσο βίαια που πετάχτηκαν παντού ιστοί από τα μυαλά και τα κρανία τους. Ενόψει τόσο ένδοξων πράξεων, ποιος θα θυμηθεί τις εξευτελιστικές ήττες από τους Γάλλους, τους Βρετανούς και τους Αμερικάνους; Tώρα ο Σπάρτακος είναι ο εχθρός, το Βερολίνο ο τόπος που οι αξιωματικοί μας μπορούν να αποκομίσουν θριάμβους, και ο Νόσκε, ο "εργάτης", είναι ο στρατηγός που μπορεί να μας οδηγήσει σε νίκες εκεί που απέτυχε ο Λούντεντορφ.
Ποιος δεν θυμάται τους μεθυσμένους πανηγυρισμούς του όχλου του "νόμου και της τάξης" στο Παρίσι, αυτά τα Διονύσια που γιόρτασε η μπουρζουαζία πάνω από τα πτώματα των κομμουνάρων; Αυτή η μπουρζουαζία που είχε ντροπιαστικά παραδοθεί στους Πρώσους και είχε εγκαταλείψει την πρωτεύουσα στους εισβολείς, τρέχοντας για να σωθούν σαν οι πιο δειλοί από τους δειλούς. Ω, πώς το ανδρικό θάρρος αυτών των εκλεκτών γιων της αστικής τάξης, της "χρυσής νεολαίας" και του σώματος των αξιωματικών επανήρθε στη ζωή απέναντι στους πεινασμένους και άσχημα οπλισμένους Παριζιάνους προλετάριους και τις ανυπεράσπιστες γυναίκες και τα παιδιά τους. Πώς αυτοί οι θαρραλέοι γιοι του Αρη, που είχαν λυγίσει απέναντι στον ξένο εχθρό, επέδειξαν τέτοια κτηνώδη σκληρότητα απέναντι στους ανυπεράσπιστους, τους αιχμαλώτους και τους νεκρούς.
"Η τάξη βασιλεύει στη Βαρσοβία!", "H τάξη βασιλεύει στο Παρίσι!", "Η τάξη βασιλεύει στο Βερολίνο!". Κάθε μισό αιώνα είναι αυτό που γράφεται στις ανακοινώσεις από τους φύλακες της "τάξης" από το ένα επίκεντρο κοσμοϊστορικής πάλης στο άλλο. Και μέσα στην ευφορία τους οι νικητές δεν καταφέρνουν να παρατηρήσουν, πως κάθε "τάξη" που έχει ανάγκη τακτικά να συντηρείται με μια αιματοβαμμένη σφαγή βαδίζει αταλάντευτα προς το δικό της ιστορικό πεπρωμένο, την καταστροφή της.
Τι ήταν αυτή η πρόσφατη "εβδομάδα του Σπάρτακου" στο Βερολίνο; Τι μας έφερε; Tι μας διδάσκει; Τη στιγμή που είμαστε ακόμα στα μισά της μάχης, τη στιγμή που η αντεπανάσταση ακόμα ουρλιάζει για τη νίκη της, οι προλετάριοι πρέπει να λάβουν υπόψη τους το τι έχει συμβεί και να υπολογίσουν τα γεγονότα και τις συνέπειές τους με τη μεγάλη μεζούρα της Ιστορίας. Η επανάσταση δεν έχει χρόνο για να χάσει, συνεχίζει να προχωρά βιαστικά πάνω από τους ακόμα ανοιχτούς τάφους, πάνω από "νίκες" και "ήττες", προς το μεγάλο της στόχο. Το πρώτο καθήκον για τους μαχητές του διεθνούς σοσιαλισμού είναι να ακολουθήσουν συνειδητά τις αρχές και το μονοπάτι της επανάστασης.
Επρεπε κανείς να περιμένει την τελική νίκη του επαναστατικού προλεταριάτου σε αυτήν τη σύγκρουση; Μπορούσαμε να περιμένουμε την ανατροπή των Εμπερτ - Σάιντεμαν και την εγκαθίδρυση μιας σοσιαλιστικής δικτατορίας; Σίγουρα όχι, αν συνυπολογίζαμε όλες τις μεταβλητές που βαραίνουν αυτό το ερώτημα. Ο αδύναμος κρίκος στον επαναστατικό σκοπό είναι η πολιτική ανωριμότητα των μαζών των στρατιωτών, που ακόμα επιτρέπουν στους αξιωματικούς τους να τους μεταχειρίζονται ενάντια στον λαό, για αντεπαναστατικούς σκοπούς. Αυτό από μόνο του δείχνει πως καμία επαναστατική νίκη με διάρκεια δεν ήταν δυνατή σε αυτήν τη συγκυρία. Από την άλλη, η ανωριμότητα των στρατιωτών είναι η ίδια ένα σύμπτωμα της γενικής ανωριμότητας της γερμανικής επανάστασης.
(...)
Από όλα αυτά προκύπτει το γεγονός πως μια αποφασιστική και με διάρκεια νίκη δεν μπορούσε να αναμένεται αυτήν τη στιγμή. Αυτό σημαίνει πως η πάλη της προηγούμενης βδομάδας ήταν "λάθος"; Η απάντηση θα ήταν ναι αν μιλούσαμε για μια προσχεδιασμένη επιδρομή ή ένα πραξικόπημα. Αυτό όμως πυροδότησε αυτήν την εβδομάδα μαχών; Οπως σε όλες τις προηγούμενες περιπτώσεις, όπως στις 6 και στις 24 του Δεκέμβρη, ήταν μια κτηνώδης πρόκληση από την κυβέρνηση. Οπως το λουτρό αίματος απέναντι στους ανυπεράσπιστους διαδηλωτές στην Χάουσεστράσε, όπως η σφαγή των ναυτών, έτσι και τώρα η έφοδος στο αρχηγείο της αστυνομίας του Βερολίνου ήταν η αιτία όλων των γεγονότων που ακολούθησαν. Η επανάσταση δεν αναπτύσσεται ομοιόμορφα βάσει της δικής της βούλησης, σε ένα ξεκάθαρο πεδίο μάχης, σύμφωνα με ένα πονηρό σχέδιο κάποιων έξυπνων "στρατηγών".
Οι εχθροί της επανάστασης μπορούν επίσης να πάρουν την πρωτοβουλία των κινήσεων, και κατά κανόνα το κάνουν πιο συχνά απ' ό,τι το κάνει η επανάσταση. Αντιμέτωποι με την ξεδιάντροπη πρόκληση Εμπερτ - Σάιντεμαν οι επαναστάτες εργάτες εξωθήθηκαν στο να πάρουν τα όπλα. Οντως, η τιμή της επανάστασης εξαρτιόταν από το να αποκρουστεί η επίθεση αμέσως με πλήρη ισχύ, για να αποτρέψει την αντεπανάσταση από το να προχωρήσει προς τα μπροστά, και τελικά οι επαναστατικές τάξεις του προλεταριάτου και το ηθικό κύρος της γερμανικής επανάστασης στη Διεθνή να κλονιστούν.
Η άμεση και αυθόρμητη αντίσταση που διεξήχθη από τις βερολινέζικες μάζες έπαλλε με τέτοια ενέργεια και αποφασιστικότητα που στον πρώτο γύρο η ηθική νίκη κερδήθηκε από τους "δρόμους".
Τώρα είναι ένας από τους θεμελιώδεις, εσωτερικούς νόμους της επανάστασης ότι ποτέ δεν στέκεται ακίνητη, ποτέ δεν στέκεται παθητική ή άβουλη σε κανένα στάδιο, αφού γίνει το πρώτο βήμα. Η καλύτερη άμυνα είναι ένα δυνατό χτύπημα. Αυτός είναι ο στοιχειώδης κανόνας κάθε μάχης, μα είναι ξεχωριστά αληθινός για κάθε ένα στάδιο της επανάστασης. (...)
Εδώ ξανά στεκόμαστε μπροστά σε έναν από τους μεγάλους ιστορικούς νόμους της επανάστασης πάνω στον οποίο συντρίβονται όλες οι σοφιστείες και η αλαζονία των τιποτένιων "επαναστατών" σαν του USPD που ψάχνουν συνεχώς δικαιολογία για να υποχωρήσουν από τον αγώνα. Από τη στιγμή που το θεμελιώδες ζήτημα της επανάστασης έχει τεθεί - και σε αυτήν την επανάσταση είναι η ανατροπή της κυβέρνησης Εμπερτ - Σάιντεμαν, το κυρίαρχο εμπόδιο στη νίκη του σοσιαλισμού - τότε αυτό το βασικό ζήτημα θα επανέλθει ξανά και ξανά στην ολότητά του. Με την αναπόφευκτη φύση όπως ενός φυσικού νόμου, κάθε επιμέρους κεφάλαιο της πάλης θα αποκαλύψει το πρόβλημα αυτό πλήρως ανεξάρτητα από το πόσο προετοιμασμένη να το λύσει είναι η επανάσταση ή πόσο ανώριμη είναι η κατάσταση. "Κάτω οι Εμπερτ - Σάιντεμαν!" - αυτό το σύνθημα προκύπτει αναπόφευκτα σε κάθε επαναστατική κρίση, αφού είναι η μόνη συνταγή που συνενώνει όλες τις επιμέρους μάχες. Φέρνοντας έτσι αυτόματα, βάσει της δικιάς του εσωτερικής, αντικειμενικής λογικής, κάθε επεισόδιο της σύγκρουσης αυτής σε σημείο βρασμού, ανεξάρτητα από το αν το θέλει κανείς ή όχι.
Λόγω αυτής της αντίφασης, στα αρχικά στάδια της επαναστατικής διαδικασίας μεταξύ του καθήκοντος που τίθεται και της απουσίας οποιωνδήποτε προϋποθέσεων για να λυθεί αυτό, οι μάχες της επανάστασης ξεχωριστά η κάθε μία καταλήγουν στην τυπική ήττα. Η επανάσταση όμως είναι η μόνη μορφή "πολέμου" - κι αυτός είναι ένας αξιοπερίεργος νόμος της Ιστορίας - στην οποία η τελική νίκη μπορεί να προετοιμαστεί μόνο με μια σειρά από "ήττες".
(...) Ολόκληρο το μονοπάτι του σοσιαλισμού - σε ό,τι αφορά την επαναστατική πάλη - είναι στρωμένο με συντριπτικές ήττες και μόνο. Κι όμως, την ίδια στιγμή, η Ιστορία προελαύνει χωρίς δισταγμό, βήμα το βήμα προς την τελική νίκη! Πού θα ήμασταν σήμερα χωρίς αυτές τις "ήττες", από τις οποίες αντλούμε ιστορική πείρα, κατανόηση, δύναμη και ιδεαλισμό; Σήμερα, όπως προχωράμε προς την τελευταία μάχη του προλεταριακού ταξικού πολέμου, στέκουμε πάνω στα θεμέλια αυτών ακριβώς των ηττών, και δεν θα μπορούσαμε χωρίς καμία από αυτές, γιατί η κάθε μία συμβάλλει στη δικιά μας δύναμη και κατανόηση.
Η επαναστατική πάλη είναι ακριβώς το αντίθετο της κοινοβουλευτικής πάλης. Στη Γερμανία, για τέσσερις δεκαετίες είχαμε μόνο κοινοβουλευτικές "νίκες". Πρακτικά βαδίζαμε από νίκη σε νίκη. Και όταν βρεθήκαμε αντιμέτωποι με τη μεγάλη ιστορική δοκιμασία της 4ης Αυγούστου 1914, το αποτέλεσμα ήταν η καταστροφική πολιτική και ηθική ήττα, μια εξοργιστική κατάρρευση και σήψη χωρίς προηγούμενο. Μέχρι στιγμής, οι επαναστάσεις δεν μας έχουν δώσει τίποτα παρά ήττες. Αυτές οι αναπόφευκτες ήττες μας δίνουν σωρεία εγγυήσεων για την τελική νίκη.
Υπάρχει μοναχά ένας όρος. Το ερώτημα του γιατί προέκυψε η κάθε ήττα πρέπει να απαντηθεί. Προέκυψε γιατί η μαχητική, ενεργητική έφοδος προς τα μπρος των μαζών συγκρούστηκε με το φραγμό ανώριμων ιστορικών συνθηκών, ή ήταν η αναποφασιστικότητα, η αδράνεια και η εύθραυστη εσωτερική συγκρότηση που χαντάκωσε την ίδια την επαναστατική παρόρμηση;
(...)
Πώς εμφανίζεται η ήττα της "εβδομάδας του Σπάρτακου" στο φως του παραπάνω ιστορικού ερωτήματος; Ηταν μια περίπτωση μαινόμενης, ανεξέλεγκτης, συγκρουόμενης με μια ανεπαρκώς ωριμασμένη κατάσταση, ή ήταν μια περίπτωση αδύναμης και αναποφασιστικής δράσης;
Και τα δύο! Η κρίση είχε διπλή φύση. Η αντίφαση ανάμεσα στην ισχυρή και αποφασιστική επίθεση των βερολινέζικων μαζών, από τη μία, και της αναποφασιστικής και άτολμης απραξίας της ηγεσίας του Βερολίνου, από την άλλη, στιγμάτισε αυτό το τελευταίο επεισόδιο. Η ηγεσία απέτυχε. Μια νέα ηγεσία όμως μπορεί και πρέπει να δημιουργηθεί από τις μάζες για τις μάζες. Οι μάζες είναι ο καθοριστικός παράγοντας. Είναι ο βράχος πάνω στον οποίο θα χτιστεί η τελική νίκη της επανάστασης. Οι μάζες στάθηκαν στο ύψος τους απέναντι στην πρόκληση και μέσα από αυτήν την "ήττα" σφυρηλάτησαν έναν κρίκο στην αλυσίδα των ιστορικών ηττών, που είναι το καμάρι και η δύναμη του διεθνούς σοσιαλισμού. Αυτός είναι ο λόγος που οι μελλοντικές νίκες θα ξεπηδήσουν από αυτήν την "ήττα".
"Η τάξη βασιλεύει στο Βερολίνο!" Ηλίθιοι δήμιοι! Η "τάξη" σας είναι χτισμένη πάνω στην άμμο. Αύριο η επανάσταση θα υψωθεί ξανά και βροντώντας τα όπλα της με τις σάλπιγγες να αντηχούν θα αναγγείλει προκαλώντας σας τρόμο:
Ich war, ich bin, ich werde sein!
ΗΜΟΥΝ, ΕΙΜΑΙ, ΘΑ ΕΙΜΑΙ!».
Αποσπάσματα από το τελευταίο κείμενο της Ρ. Λούξεμπουργκ, που γράφτηκε λίγες ώρες πριν από τη δολοφονία της
| Εξεγερμένοι της ομάδας «Σπάρτακος» |
Στις 15 Γενάρη 1919 συλλαμβάνονται και δολοφονούνται από τμήματα των Φράικοπς (παραστρατιωτικές μονάδες που συγκροτήθηκαν για το χτύπημα της γερμανικής επανάστασης) οι ηγέτες του νεοϊδρυθέντος ΚΚ Γερμανίας Καρλ Λίμπκνεχτ και Ρόζα Λούξεμπουργκ. Υπεύθυνη για τη δολοφονία είναι η ηγεσία του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος Γερμανίας και προσωπικά ο καγκελάριος Φρίντριχ Εμπερτ και ο υπουργός στρατιωτικών Γκούσταβ Νόσκε, που καθοδήγησαν το πνίξιμο της επανάστασης. Το κείμενο που ακολουθεί γράφτηκε από την Ρόζα Λούξεμπουργκ την ίδια μέρα της δολοφονίας της.
« (...) "Η τάξη βασιλεύει στο Βερολίνο!" Ετσι διακηρύττει θριαμβευτικά ο αστικός Τύπος, έτσι δηλώνουν ο Εμπερτ και ο Νόσκε, και οι αξιωματικοί του "νικηφόρου στρατού", τους οποίους ο μικροαστικός όχλος στο Βερολίνο χειροκροτεί κουνώντας χαρτομάντιλα και φωνάζοντας "Ούρα!". Η δόξα και η τιμή των γερμανικών όπλων έχουν δικαιωθεί από την αρχή της παγκόσμιας ιστορίας. Αυτοί που κατατροπώθηκαν στην Φλάνδρα και στην Αργκόν επανόρθωσαν τη φήμη τους με μια λαμπρή νίκη - πάνω από 300 Σπαρτακιστές στο κτίριο της Φόρβερτς (Vorwarts). Οι μέρες που οι ένδοξοι Γερμανοί στρατιώτες εισέβαλαν στο Βέλγιο και οι μέρες του στρατηγού Φον Εμιχ, του κατακτητή της Λιέγης, ωχριούν μπροστά στα κατορθώματα των Ράινχαρτ και σία στους δρόμους του Βερολίνου. Οι μαινόμενοι στρατιώτες της κυβέρνησης κατέσφαξαν τους απεσταλμένους, που προσπάθησαν να διαπραγματευτούν την παράδοση του κτιρίου της Φόρβερτς, χρησιμοποιώντας τους υποκόπανους των τουφεκιών για να τους χτυπήσουν μέχρι να μην αναγνωρίζονται. Οι αιχμάλωτοι παρατάχθηκαν στον τοίχο και κατασφάχτηκαν τόσο βίαια που πετάχτηκαν παντού ιστοί από τα μυαλά και τα κρανία τους. Ενόψει τόσο ένδοξων πράξεων, ποιος θα θυμηθεί τις εξευτελιστικές ήττες από τους Γάλλους, τους Βρετανούς και τους Αμερικάνους; Tώρα ο Σπάρτακος είναι ο εχθρός, το Βερολίνο ο τόπος που οι αξιωματικοί μας μπορούν να αποκομίσουν θριάμβους, και ο Νόσκε, ο "εργάτης", είναι ο στρατηγός που μπορεί να μας οδηγήσει σε νίκες εκεί που απέτυχε ο Λούντεντορφ.
Καρλ Λίμπκνεχτ (1871 - 1919) Γιος του ιστορικού στελέχους της Γερμανικής Σοσιαλδημοκρατίας Βίλχεμ Λίμπκνεχτ. Ανέπτυξε έντονη δράση ενάντια στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο, διαφοροποιούμενος από την επίσημη στάση του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος. Συνέβαλε στη συγκρότηση της ομάδας «Σπάρτακος» και του Γερμανικού ΚΚ. Εκτελέστηκε με σφαίρα στο κεφάλι και το πτώμα του τοποθετήθηκε ως άγνωστο πτώμα σε κοντινό νεκροφυλάκιο |
Ποιος δεν θυμάται τους μεθυσμένους πανηγυρισμούς του όχλου του "νόμου και της τάξης" στο Παρίσι, αυτά τα Διονύσια που γιόρτασε η μπουρζουαζία πάνω από τα πτώματα των κομμουνάρων; Αυτή η μπουρζουαζία που είχε ντροπιαστικά παραδοθεί στους Πρώσους και είχε εγκαταλείψει την πρωτεύουσα στους εισβολείς, τρέχοντας για να σωθούν σαν οι πιο δειλοί από τους δειλούς. Ω, πώς το ανδρικό θάρρος αυτών των εκλεκτών γιων της αστικής τάξης, της "χρυσής νεολαίας" και του σώματος των αξιωματικών επανήρθε στη ζωή απέναντι στους πεινασμένους και άσχημα οπλισμένους Παριζιάνους προλετάριους και τις ανυπεράσπιστες γυναίκες και τα παιδιά τους. Πώς αυτοί οι θαρραλέοι γιοι του Αρη, που είχαν λυγίσει απέναντι στον ξένο εχθρό, επέδειξαν τέτοια κτηνώδη σκληρότητα απέναντι στους ανυπεράσπιστους, τους αιχμαλώτους και τους νεκρούς.
"Η τάξη βασιλεύει στη Βαρσοβία!", "H τάξη βασιλεύει στο Παρίσι!", "Η τάξη βασιλεύει στο Βερολίνο!". Κάθε μισό αιώνα είναι αυτό που γράφεται στις ανακοινώσεις από τους φύλακες της "τάξης" από το ένα επίκεντρο κοσμοϊστορικής πάλης στο άλλο. Και μέσα στην ευφορία τους οι νικητές δεν καταφέρνουν να παρατηρήσουν, πως κάθε "τάξη" που έχει ανάγκη τακτικά να συντηρείται με μια αιματοβαμμένη σφαγή βαδίζει αταλάντευτα προς το δικό της ιστορικό πεπρωμένο, την καταστροφή της.
Τι ήταν αυτή η πρόσφατη "εβδομάδα του Σπάρτακου" στο Βερολίνο; Τι μας έφερε; Tι μας διδάσκει; Τη στιγμή που είμαστε ακόμα στα μισά της μάχης, τη στιγμή που η αντεπανάσταση ακόμα ουρλιάζει για τη νίκη της, οι προλετάριοι πρέπει να λάβουν υπόψη τους το τι έχει συμβεί και να υπολογίσουν τα γεγονότα και τις συνέπειές τους με τη μεγάλη μεζούρα της Ιστορίας. Η επανάσταση δεν έχει χρόνο για να χάσει, συνεχίζει να προχωρά βιαστικά πάνω από τους ακόμα ανοιχτούς τάφους, πάνω από "νίκες" και "ήττες", προς το μεγάλο της στόχο. Το πρώτο καθήκον για τους μαχητές του διεθνούς σοσιαλισμού είναι να ακολουθήσουν συνειδητά τις αρχές και το μονοπάτι της επανάστασης.
| Ρόζα Λούξεμπουργκ (1871 - 1919). Γεννήθηκε στην Πολωνία, συμμετείχε στις διεργασίες της σοσιαλδημοκρατίας στην τσαρική Ρωσία. Διωκόμενη πέρασε στη Γερμανία και εντάχθηκε στο Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα. Ασκησε πολεμική στις ρεφορμιστικές θέσεις του κόμματος και στη συνέχεια αντιτάχθηκε στον πόλεμο. Μαζί με τον Λίμπκνεχτ πρωτοστάτησε στον «Σπάρτακο» και στην ίδρυση του Γερμανικού ΚΚ. Δολοφονήθηκε με χτυπήματα από τα κοντάκια των όπλων, το πτώμα της ρίχτηκε σε ένα κοντινό ποτάμι |
Επρεπε κανείς να περιμένει την τελική νίκη του επαναστατικού προλεταριάτου σε αυτήν τη σύγκρουση; Μπορούσαμε να περιμένουμε την ανατροπή των Εμπερτ - Σάιντεμαν και την εγκαθίδρυση μιας σοσιαλιστικής δικτατορίας; Σίγουρα όχι, αν συνυπολογίζαμε όλες τις μεταβλητές που βαραίνουν αυτό το ερώτημα. Ο αδύναμος κρίκος στον επαναστατικό σκοπό είναι η πολιτική ανωριμότητα των μαζών των στρατιωτών, που ακόμα επιτρέπουν στους αξιωματικούς τους να τους μεταχειρίζονται ενάντια στον λαό, για αντεπαναστατικούς σκοπούς. Αυτό από μόνο του δείχνει πως καμία επαναστατική νίκη με διάρκεια δεν ήταν δυνατή σε αυτήν τη συγκυρία. Από την άλλη, η ανωριμότητα των στρατιωτών είναι η ίδια ένα σύμπτωμα της γενικής ανωριμότητας της γερμανικής επανάστασης.
(...)
Από όλα αυτά προκύπτει το γεγονός πως μια αποφασιστική και με διάρκεια νίκη δεν μπορούσε να αναμένεται αυτήν τη στιγμή. Αυτό σημαίνει πως η πάλη της προηγούμενης βδομάδας ήταν "λάθος"; Η απάντηση θα ήταν ναι αν μιλούσαμε για μια προσχεδιασμένη επιδρομή ή ένα πραξικόπημα. Αυτό όμως πυροδότησε αυτήν την εβδομάδα μαχών; Οπως σε όλες τις προηγούμενες περιπτώσεις, όπως στις 6 και στις 24 του Δεκέμβρη, ήταν μια κτηνώδης πρόκληση από την κυβέρνηση. Οπως το λουτρό αίματος απέναντι στους ανυπεράσπιστους διαδηλωτές στην Χάουσεστράσε, όπως η σφαγή των ναυτών, έτσι και τώρα η έφοδος στο αρχηγείο της αστυνομίας του Βερολίνου ήταν η αιτία όλων των γεγονότων που ακολούθησαν. Η επανάσταση δεν αναπτύσσεται ομοιόμορφα βάσει της δικής της βούλησης, σε ένα ξεκάθαρο πεδίο μάχης, σύμφωνα με ένα πονηρό σχέδιο κάποιων έξυπνων "στρατηγών".
Οι εχθροί της επανάστασης μπορούν επίσης να πάρουν την πρωτοβουλία των κινήσεων, και κατά κανόνα το κάνουν πιο συχνά απ' ό,τι το κάνει η επανάσταση. Αντιμέτωποι με την ξεδιάντροπη πρόκληση Εμπερτ - Σάιντεμαν οι επαναστάτες εργάτες εξωθήθηκαν στο να πάρουν τα όπλα. Οντως, η τιμή της επανάστασης εξαρτιόταν από το να αποκρουστεί η επίθεση αμέσως με πλήρη ισχύ, για να αποτρέψει την αντεπανάσταση από το να προχωρήσει προς τα μπροστά, και τελικά οι επαναστατικές τάξεις του προλεταριάτου και το ηθικό κύρος της γερμανικής επανάστασης στη Διεθνή να κλονιστούν.
Η άμεση και αυθόρμητη αντίσταση που διεξήχθη από τις βερολινέζικες μάζες έπαλλε με τέτοια ενέργεια και αποφασιστικότητα που στον πρώτο γύρο η ηθική νίκη κερδήθηκε από τους "δρόμους".
Τώρα είναι ένας από τους θεμελιώδεις, εσωτερικούς νόμους της επανάστασης ότι ποτέ δεν στέκεται ακίνητη, ποτέ δεν στέκεται παθητική ή άβουλη σε κανένα στάδιο, αφού γίνει το πρώτο βήμα. Η καλύτερη άμυνα είναι ένα δυνατό χτύπημα. Αυτός είναι ο στοιχειώδης κανόνας κάθε μάχης, μα είναι ξεχωριστά αληθινός για κάθε ένα στάδιο της επανάστασης. (...)
Εδώ ξανά στεκόμαστε μπροστά σε έναν από τους μεγάλους ιστορικούς νόμους της επανάστασης πάνω στον οποίο συντρίβονται όλες οι σοφιστείες και η αλαζονία των τιποτένιων "επαναστατών" σαν του USPD που ψάχνουν συνεχώς δικαιολογία για να υποχωρήσουν από τον αγώνα. Από τη στιγμή που το θεμελιώδες ζήτημα της επανάστασης έχει τεθεί - και σε αυτήν την επανάσταση είναι η ανατροπή της κυβέρνησης Εμπερτ - Σάιντεμαν, το κυρίαρχο εμπόδιο στη νίκη του σοσιαλισμού - τότε αυτό το βασικό ζήτημα θα επανέλθει ξανά και ξανά στην ολότητά του. Με την αναπόφευκτη φύση όπως ενός φυσικού νόμου, κάθε επιμέρους κεφάλαιο της πάλης θα αποκαλύψει το πρόβλημα αυτό πλήρως ανεξάρτητα από το πόσο προετοιμασμένη να το λύσει είναι η επανάσταση ή πόσο ανώριμη είναι η κατάσταση. "Κάτω οι Εμπερτ - Σάιντεμαν!" - αυτό το σύνθημα προκύπτει αναπόφευκτα σε κάθε επαναστατική κρίση, αφού είναι η μόνη συνταγή που συνενώνει όλες τις επιμέρους μάχες. Φέρνοντας έτσι αυτόματα, βάσει της δικιάς του εσωτερικής, αντικειμενικής λογικής, κάθε επεισόδιο της σύγκρουσης αυτής σε σημείο βρασμού, ανεξάρτητα από το αν το θέλει κανείς ή όχι.
Λόγω αυτής της αντίφασης, στα αρχικά στάδια της επαναστατικής διαδικασίας μεταξύ του καθήκοντος που τίθεται και της απουσίας οποιωνδήποτε προϋποθέσεων για να λυθεί αυτό, οι μάχες της επανάστασης ξεχωριστά η κάθε μία καταλήγουν στην τυπική ήττα. Η επανάσταση όμως είναι η μόνη μορφή "πολέμου" - κι αυτός είναι ένας αξιοπερίεργος νόμος της Ιστορίας - στην οποία η τελική νίκη μπορεί να προετοιμαστεί μόνο με μια σειρά από "ήττες".
(...) Ολόκληρο το μονοπάτι του σοσιαλισμού - σε ό,τι αφορά την επαναστατική πάλη - είναι στρωμένο με συντριπτικές ήττες και μόνο. Κι όμως, την ίδια στιγμή, η Ιστορία προελαύνει χωρίς δισταγμό, βήμα το βήμα προς την τελική νίκη! Πού θα ήμασταν σήμερα χωρίς αυτές τις "ήττες", από τις οποίες αντλούμε ιστορική πείρα, κατανόηση, δύναμη και ιδεαλισμό; Σήμερα, όπως προχωράμε προς την τελευταία μάχη του προλεταριακού ταξικού πολέμου, στέκουμε πάνω στα θεμέλια αυτών ακριβώς των ηττών, και δεν θα μπορούσαμε χωρίς καμία από αυτές, γιατί η κάθε μία συμβάλλει στη δικιά μας δύναμη και κατανόηση.
Η επαναστατική πάλη είναι ακριβώς το αντίθετο της κοινοβουλευτικής πάλης. Στη Γερμανία, για τέσσερις δεκαετίες είχαμε μόνο κοινοβουλευτικές "νίκες". Πρακτικά βαδίζαμε από νίκη σε νίκη. Και όταν βρεθήκαμε αντιμέτωποι με τη μεγάλη ιστορική δοκιμασία της 4ης Αυγούστου 1914, το αποτέλεσμα ήταν η καταστροφική πολιτική και ηθική ήττα, μια εξοργιστική κατάρρευση και σήψη χωρίς προηγούμενο. Μέχρι στιγμής, οι επαναστάσεις δεν μας έχουν δώσει τίποτα παρά ήττες. Αυτές οι αναπόφευκτες ήττες μας δίνουν σωρεία εγγυήσεων για την τελική νίκη.
Υπάρχει μοναχά ένας όρος. Το ερώτημα του γιατί προέκυψε η κάθε ήττα πρέπει να απαντηθεί. Προέκυψε γιατί η μαχητική, ενεργητική έφοδος προς τα μπρος των μαζών συγκρούστηκε με το φραγμό ανώριμων ιστορικών συνθηκών, ή ήταν η αναποφασιστικότητα, η αδράνεια και η εύθραυστη εσωτερική συγκρότηση που χαντάκωσε την ίδια την επαναστατική παρόρμηση;
(...)
Πώς εμφανίζεται η ήττα της "εβδομάδας του Σπάρτακου" στο φως του παραπάνω ιστορικού ερωτήματος; Ηταν μια περίπτωση μαινόμενης, ανεξέλεγκτης, συγκρουόμενης με μια ανεπαρκώς ωριμασμένη κατάσταση, ή ήταν μια περίπτωση αδύναμης και αναποφασιστικής δράσης;
Και τα δύο! Η κρίση είχε διπλή φύση. Η αντίφαση ανάμεσα στην ισχυρή και αποφασιστική επίθεση των βερολινέζικων μαζών, από τη μία, και της αναποφασιστικής και άτολμης απραξίας της ηγεσίας του Βερολίνου, από την άλλη, στιγμάτισε αυτό το τελευταίο επεισόδιο. Η ηγεσία απέτυχε. Μια νέα ηγεσία όμως μπορεί και πρέπει να δημιουργηθεί από τις μάζες για τις μάζες. Οι μάζες είναι ο καθοριστικός παράγοντας. Είναι ο βράχος πάνω στον οποίο θα χτιστεί η τελική νίκη της επανάστασης. Οι μάζες στάθηκαν στο ύψος τους απέναντι στην πρόκληση και μέσα από αυτήν την "ήττα" σφυρηλάτησαν έναν κρίκο στην αλυσίδα των ιστορικών ηττών, που είναι το καμάρι και η δύναμη του διεθνούς σοσιαλισμού. Αυτός είναι ο λόγος που οι μελλοντικές νίκες θα ξεπηδήσουν από αυτήν την "ήττα".
"Η τάξη βασιλεύει στο Βερολίνο!" Ηλίθιοι δήμιοι! Η "τάξη" σας είναι χτισμένη πάνω στην άμμο. Αύριο η επανάσταση θα υψωθεί ξανά και βροντώντας τα όπλα της με τις σάλπιγγες να αντηχούν θα αναγγείλει προκαλώντας σας τρόμο:
Ich war, ich bin, ich werde sein!
ΗΜΟΥΝ, ΕΙΜΑΙ, ΘΑ ΕΙΜΑΙ!».
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)